میزگرد مؤسسه در هفته جهانی گفتگو
ميزگرد مؤسسه گفتگوي اديان در هفته جهاني گفتگو
مؤسسه گفتگوي اديان به مناسبت هفته جهاني گفتگو ميزگردي را با حضور تني چند از انديشمندان و صاحبنظران اين حوزه و برخي نمايندگان اقليت‌هاي مذهبي كشور برگزار كرد.
اين جلسه كه ساعت 17 روز دهم شهريور ماه برگزار شد، حجت‌الاسلام والمسلين سيد محمدعلي ابطحي، معاون حقوقي و پارلماني رئيس جمهور و رئيس مؤسسه گفتگوي اديان و هارون يشايايي، رئيس انجمن كليميان تهران از سخنرانان اين جلسه بودند.
ابتدا آقاي ابطحي، سخنراني خود را با موضوع ”واكنش‌هاي ديني به خشونت“ چنين آغاز نمود: در دنياي فعلي شايد بيش از هميشه مسأله گفتگوي اديان يك ضرورت باشد به اين دليل كه متأسفانه خشونت‌هاي جدي كه در دنيا مطرح است و ضربه‌هاي جدي به روند سير بشريت زده است، عمدتاً خشونت‌هاي است كه از منبع و منشا ديني سرچشمه مي‌گيرد. وي افزود: بسياري از بحران‌هاي فعلي جهان نقطه‌هاي است كه از درگيري‌هاي درون ديني سرچشمه مي‌گيردو براي حل اين بحران‌ها طبيعي است كه در دنياي كوچك امروز راهي جز گفتگو وجود ندارد، چرا كه در دنياي امروز به دليل ارتباطات گسترده و كوچك شدن دنيا هيچ سؤالي بي‌پاسخ نمي‌ماند و چون اديان جوهر واحد دارند پاسخي جدي پيدا نمي‌شود، بنابراين راهي به جز گفتگو نمي‌ماند.
وي اظهار داشت: منشا خشونت‌هاي تاريخ ساز كه شروع آن از 11 سپتامبر بود و سپس حملات آمريكا به افغانستان، عراق، افراطي‌گري است كه با دين امتزاج پيدا كرده است. وي تصريح كرد: نهاد و فلسفه دين تنها براي ايجاد صلح و آرامش است، اما وقتي دين به افراطي‌گري دچار مي‌شود بحران آفرين مي‌شود.
سيد محمد علي ابطحي در پايان اظهار داشت: ما بايد گفتگو را بيذيريم، نهاد دين صلح است. خشونت هرگاه با دين همراه باشد، مسائل را دشوارتر مي‌كند چون در پس آن اعتقادات اخروي وجود دارد و راه حل آن مبارزه با افراطي‌گري است.
سپس آقاي هارون يشايايي دربارة ” ارزش‌ها و مباني اخلاقي و معنوي مشترك اديان“ به ايراد سخن پرداخت و گفت: به طور كلي وقتي از اخلاق صحبت مي‌كنيم طبيعتاً دربارة مباني‌اش صحبت مي‌كنيم كه به سه مورد از آن‌ها اشاره مي‌كنم. وي افزود: يكي از مباني اخلاقي كه در اديان وجود دارد فبول بي‌قيد و شرط اصول و فروع دين است و دستورات ديني قابل تغيير نيستند و اجراي آن‌ها باعث ايجاد آرامش ما در اين دنيا و رستگاري در آخرت مي‌شود. وي تصريح كرد: عقلانيت اخلاقي است و عقل در شرايط مختلف مي‌تونه تعبيرهاي مختلف از دستورات ديني داشته باشد و دستورات ديني متناسب با شرايطي كه پيش مي‌آيد در شكل اجرايي‌اش تغييرپذير است. هارون يشايايي قرارداد اجتماعي را سومين مبناي اخلاقي خواند و گفت: چون انسان ذاتاً مدنيت طبع است و به زندگي اجتماعي خو گرفته براي ادامه زندگي اجتماعي ناگزير است مقرراتي وضع كند و قراردادهايي وضع كند كه ملاك اخلاق را تشكيل مي‌دهد.
وي تصريح كرد: مبناي اخلاقي هردين مورد قبول همه اديان است، به طور مثال انسان فطرتا قانون پذير است و مي‌پذيرد كه در اجتماع بنا بر قواعد آن زندگي كند.
رئيس انجمن كليميان تهران افزود: در مورد انسان دو برداشت وجود دارد: انسان متافيزيگ كه در شاكله موجود به وسيله خداوند خلق شده است و مخلوق است و نشانه‌هايي از كمال خداوند در وجودش است. و انسان ديگر انسان فيزكي كه در تكامل طبيعت شكل گرفته و تطور نوعي پيدا كرده است.
وي گفت: اولين آگاهي خداوند به انسان اين است كه انسان از خاك است و به خاك باز خواهد گشت و دوم اينكه مي‌فرمايد: از عرق جبينت خواهي خود و به اين ترتيب كار را براي انسان ترسيم مي‌كند. آقاي يشايايي ضمن اشاره به ده فرمان تورات گفت: در اولين فرمان خداوند به بنده‌اش مي‌فرمايد: تو را از بندگي به آزادي رساندم و به اين ترتيب به انسان درس اخلاق و آزادگي مي‌دهد. سپس با اشاره به حمله صهيونست‌ها افزود: اين جريانات افراط‌گرا مفهوم آزادي به مفهوم توراتي را نمي‌داند.
در ادامه ساير مدعوين در بحث و گفتگو شركت كردند. آقاي ميردامادي اظهار داشت: در داخل كشور، ما همچنان در مرحله ضرورت‌ها باقي مانديم در حاليكه در ساير كشورها كه كار ديالوگ انجام مي‌دهند از بحث ضرورت گذشته‌اند و نهادهايي ايجاد كرده‌اند كه ديرينه هستند. در واتيكان دو نهادهايي هستند كه به ديالوگ مي‌پردازند. ما نيز بايد از بحث ضرورت‌ها بگذريم.
وي افزود: مسائلي كه در گذشته تنش‌زا بوده صرفا دين نبوده بلكه دين ضعيف‌ترين نهدي بوده كه در سياست از آن استفاده شده و بيشتر دينداران ملعبه سياسي شده‌اند. آقاي ميردامادي گفت: خشونت‌هاي ديني كه در قالب اديان انجام گرفته زماني است كه دين در قالب حكومت قرار گرفته و حكومت ديني ايجاد شده است و زماني كه دينداران در توده‌هاي ديندار بودند خشونتي صورت نگرفته است، بنابراين ما بايد به سكولاريزم عقلاني روي آوريم.
سيد محمدعلي ابطحي در پاسخ گفت: ما بايد واقعيت‌هاي كشور را بررسي كنيم نه استاندارهاي جهاني را، چون در دنيا اديان مختلفي وجود دارد و دموكراسي فعلي كه در غرب وجود دارد نتيجه اتفاقات اجتماعي بوده كه در طي آن بحث دين از ضرورت گذشته و به عينيت در جامعه رسيده است.
آقاي ابطحي گفت: در باره اينكه دين ملعبه سياسي شده است، ما بايد ببينيم كه از حكومت ديني چه توقعي داريم و اگر ديني بتواند از قدرتش استفاده كند شايد مساله مثبتي باشد. در حكومتي ديني مبناي تصميم‌گيري بايد عقل جمعي باشد و در حكومت ديني بايد مساله حداقلي فكر كرد و سطح متوسط جامعه را در نظر گرفت نه قشر خاصي را.
در ادامه آقاي نعيمي از جامعه كليميان به مسائل فرهنگي اشاره كرد و ضمن اشاره به مسائل فرهنگي و تاريخي و انقلاب مشروطيت و مساله ملي شدن نفت گفت: ما بايد ببينيم در كجا زندگي مي‌كنيم و چه وضعيتي داريم.
سپس آقاي رستم وحيدي از جامعه زرتشتيان تهران گفت: بيانات امروز حول دو محور خشونت و اخلاق است و بايد مقداري وارد بحث گفتگو شد. وي افزود: بسياري از خشونت‌هاي امروزي به علت تبليغات و حساسيت‌هايي است كه پيرو هر ديني نسبت به عقايد خود دارد.
سپس آقاي واران داويديان گفت: وقتي ويي از حكومت و دين صحبت مي‌كنيم دو مساله مهم پيش مي‌آيد يكي تشكيلات ساختاري يك حكومت و ديگري دين است. وي تصريح كرد: مسلماً بايد شرايط مكاني و زماني درنظر گرفته شود و اصل مهم اجتهاد نيز كه در اسلام هم وجود دارد مدنظر گرفته شود. همچنين گفتگو بايد در شرايط و حقوق برابر بر و مسالمت‌آميز باشد و بستر سازي‌اش به گونه‌اي باشد كه موضع‌گيري خصمانه نداشته باشيم و از تناقضات براي آينده بهتر استفاده كنيم.
آقاي اوشيدري، موبد موبدان زرتشتيان
خانم حليمه كروزن، آلماني‌الاصل به جلسات گفتگو در كشور آلمان اشاره كرد و گفت: در اين جلسات افراد شركت كننده از نهادهاي خاصي نيستند بلكه افرادي هستند كه به مذهب خاصي وابسته هستند و در مورد مسائل محتوايي كه شامل بخشي از انجيل يا قران و …. است با هم صحبت مي‌كنند.
در ادامه حجت‌الاسلام والمسلمين باقر طالبي گفت: اگر ما حوزه دين، تفسير دين، دينداري را از هم تفكيك كنيم، هم در تبيين و تفسير خشونت و هم نوع واكنش و خاستگاه خشونت به نتايجي مي‌رسيم.
سپس اقاي ابطحي با ذكر اين نكته كه ما در شرايط عملي كردن بحث‌ها چاره‌اي جز تساهل و تسامح رفتاري نمي‌توانيم داشته باشيم، به بحث خاتمه داد.
گفتني است در اين جلسه آقاي اوشيدري، موبد موبد زرتشتيان، كشيش ژوزف، مهندس آقاجانيان نيز حضور داشتند.
Copyright 2004 - 2026, iid.org.ir, All Rights Reserved