در ایران مطالعات دینی و بویژه مطالعه رفتار دینداران بیشتر با رویکرد کلامی و فلسفی صورت گرفته است و سنت جامعهشناسی دین سابقه چندانی ندارد، در حالی که به نظر میرسد مطالعات جامعهشناسی دین بتواند تصویر دیگری با مشخصات تازهای از رفتار مردم در عرصه اجتماع ترسیم کند.
کتاب درآمدی بر جامعهشناسی دين، اثر فیل زاکرمن، نویسنده امریکایی است. آن طور که ناشر در مقدمه کتاب آورده است، انگیزه انتشار این کتاب، ارائه کتابی مقدماتی و کاربردی برای علاقهمندان به تحقیق در این حوزه است و نیز این که خوانندگان از رهگذر مطالعه آن از افق جدیدی به سایر ادیان بنگرند.
نویسنده این کتاب پس از یک مقدمه نسبتا طولانی، در ۶فصل به بررسی موضوع میپردازد و در پایان به نتيجهگيری میرسد.
در این کتاب نویسنده سعی کرده است در مورد مسائل مهم زیر مطالبی بنویسد:
اینکه چرا بعضی از مذاهب از بین میروند و بعضی دیگر رونق مییابند. چرا عدهای ایمان خود را از دست میدهند و عدهای دیگر بناگاه ایمان میآورند؛ به بیانی دیگر وی در صدد یافتن رابطه دین با هنر سیاست، زندگی جنسی، اخلاق، روابط نژادی، زندگی خانوادگی و قانون است؛ اینکه چگونه جنبههای مختلف جامعه بر دین اثر میگذارند و همزمان چگونه دین بر جنبههای مختلف جامعه اثر میگذارد و جامعهشناسی دین چیزی نیست، جز درک این دیالکتیک.
مترجم در مقدمه خود آورده است: اگر چه کتاب، دانشگاهی است، اما عموم مردم میتوانند آن را بخوانند و از آن لذت ببرند و احيانا به بصيرتهايی برسند.
فصلهای اين کتاب عبارتند از:
جامعهشناسی و دين
زمان و مکان
دين آموختهای اجتماعی
دين يا فرقه؟
تاثير زندگی اجتماعی بر دين
تاثير دين بر زندگی اجتماعی
از برخورد تا گفتوگو (مقالاتي درباره مناسبات اسلام و مسيحيت)
نويسنده :
مترجم :
حميد رضا شريعتمداري
تاریخ چاپ:
۱۳۸۳
شرح مختصر :
گفتوگو آدمی را به حرکت واميدارد و مانع غرق شدن وی در باورهايش مي شود و چنانچه در فضايی آزاد و بیپيرايه صورت بگيرد، نفع آن نصيب همه خواهد شد. بايد از توهمات بپرهيزيم و بدانيم که گفتوگو پا نميگيرد، مگر در صورتی که همه به يک اندازه از آن سود ببرند. اگر گروهی نسبت به موجوديت خود احساس خطر کنند، حتما پيرامون خود مانع ايجاد خواهد کرد. اگر گفتوگو را روشی نو برای گسترش باورهاي دينی خود و ريشهکن کردن باورهای ديگران و عقبنشينی و تسليم شدن بدانيم، فقط شيوه درگيری و برخورد را تغيير دادهايم.
فهرست:
- اسلام و مسيحيت از ذهنيت برخورد تا گفتوگوی حيات بخش(سيد محمد حسيم فضلالله) - وجوه اشتراک اسلام و مسيحيت (موريس بورمانس) - نگرش مسلمانان به مسيحيان در قرون ميانه (رضوان السيد) - اسلام و مسيحيت - از برخورد تا گفتوگو (سعد غراب) - میراث کهن مسیحیان عرب و تعامل آن با اندیشه عربی - اسلامی(سمیر جلیل الیسوعی) - اسلام و گفتوگو (تاملی درباره یکی از دغدغههای روزگار جدید)(محمد طالبی) - نگاهی به مجادلات مسلمانان و مسيحیان(رضوان السيد)
تقويم تعطيلات رسمی زرتشتيان، کليميان، آشوريان و ارمنيان در ايران
نويسنده :
به كوشش: سیمین فلاح - طراح و ویراستار: منصور عليزاده
مترجم :
تاریخ چاپ:
۱۳۸۲
شرح مختصر :
موسسه گفتوگوی اديان برای آشنایی بیشتر انديشمندان حوزه دينپژوهی و با هدف اطلاعرسانی در اين حوزه - اقدام به تنظيم تقويمی در ارتباط با تعطيلات رسمی پيروان اديان زرتشتيان، کليمی ومسیحی (آشوریان - کلدانیان و ارامنه)در ايران کرده است . اين تعطيلات با هدف ايجاد فراغت جهت انجام فرايض دينی هموطنان غيرمسلمان به تصويب هيئت دولت رسيده است. اين تقويم در چهار بخش طراحی شده است که در هر بخش علاوه بر درج مناسبتها توضيحاتی اجمالی نيز در باب آنها آمده است.
فهرست:
- ديباچه - زرتشتيان - کليميان - آشوريان - ارامنه
ديالوگ با انديشمندان مسيحي (دين در جهان معاصر)
نويسنده :
سيد محمدعلي ابطحي
مترجم :
تاریخ چاپ:
۱۳۷۹
شرح مختصر :
چند سال پيش، به عنوان نمايندة سازمان صدا و سيما، به لبنان رفتم و نزديك به سه سال در اين كشورِ كوچك اما مهم و جذاب زندگي كردم. هنگامي كه ايران را ترك ميكردم، مباحث دينشناسانه بيش از پيش در جامعة ما شكوفا شده بود. اين اتفاقي طبيعي بود، زيرا ايران انقلابِ ديني بزرگي را از سر گذرانده و دين با تمام وجود به صحنه آمده بود. در آن هنگام، پرسشهاي بسياري دربارة شأن و ماهيت دين در جامعة ما موج ميزد و ذهن ديندارانِ پژوهشگر را به خود مشغول ميكرد: گوهر دين چيست؟ دين به كدام دسته از نيازها و پرسشهاي انساني بهترين پاسخ ممكن را ميدهد؛ به عبارت ديگر، دين در كدام قلمرو جانشينناپذير است؟ كدام بخش از دين ثابت است و كدام بخش متغير؟ دين تا چه حد از فرهنگ زمانة نزول وحي تأثير ميپذيرد؟ دين در جهان معاصر چه جايگاهي دارد؟ پديد آمدن علوم جديد چه تأثيري بر درك ما از دين و جايگاه دين در جهان امروز گذاشته است؟ آيا اديان در طول تاريخ توانستهاند به اهداف خويش جامة عمل بپوشانند؟ علما و نهادهاي ديني چه نقشي در ناكاميهاي احتمالي اديان داشتهاند؟ چه رابطهاي ميان دين و سياست برقرار است؟ اديان گوناگون چه نسبتي با يكديگر دارند؟ گفتوگوي بينالادياني، نظراً و عملاً، با چه مشكلات و موانعي روبهرو است؟ در لبنان فرصتي فراهم آمد كه دربارة اين پرسشها بيشتر تأمل و پژوهش كنم. در جهان اسلام، و عليالخصوص در جهان عرب، در اين زمينه پژوهشهاي درخور توجهي صورت گرفته است، اما با توجه به كمبود منابع مربوطه در زبان فارسي و همچنين دسترسي نگارنده به چهرههاي برجستة مسيحي در لبنان، مفيد دانستم كه با اين متفكران گفتوگو كنم.
فهرست: گفتوگو با حنا فاخوري 12 گفتوگو با كِرلُس سَليم بِسْتُرس 28 گفتوگو با عادل تئودور خوري 46 گفتوگو با طارِِق متري 68 گفتوگو با جرج خُضُر 90 گفتوگو با مشير باسيل عون 112