معرفی کتاب  

	عنوان : دين پژوهي در جهان معاصر نويسنده : تهيه و تنظيم از دبيرخانه دين پژوهان كشور تاریخ چاپ: چاپ اول - ۱۳۸۱ نام ناشر : مؤسسه انتشارات احياگران شرح مختصر : با ورود بشر به دوره جديد، دين نيز مانند ديگر دستاوردهاي او به ميدان چالشي عظيم درافتاده است. «ايمان» و «دين‌ورزي» ديگر آن مفاهيم ساده‌اي نيستند كه به آساني به توصيف‌ها و تحليل‌هاي عرفي تن در دهند. موجي كه اينك درياي ايمان را آشوب‌زده كرده است، به ساحل بسياري از دستاوردهاي بشري، از علوم انساني و اجتماعي گرفته تا علوم مادي، تن مي‌كوبد و گاه آنها را پس مي‌زند و به مبارزه فرامي‌خواند. اين موج اگرچه بصراحت بي ايماني را ترويج مي‌كند و از مرگ خدا و مفاهيم قدسي دم مي‌زند، گاه نيز چنين است كه به قصد كشف حقيقت و در پي زيستن در همان وضعيت‌هاي جديد بشري پرسش‌ها و شبهاتي را فراروي دين مي‌نهد و انتظار شنيدن پاسخ دارد. بر دين‌پژوهان است كه با دركي عالمانه و صادقانه از اقتضائات نوين، پاسخ‌هايي سزاوار براي اين پرسش‌ها بيابند و خورشيد دين را پيش چشم دينداران، پرفروغ‌تر نگاه دارند. اين كتاب گردآمدة مجموعه سخنراني‌هاي دومين كنگره دين‌پژوهان كشور است كه در ارديبهشت ۱۳۷۹ در قم برگزار شده است. برخي عناوين سخنراني‌هاي گردآوري شده در اين كتاب: دين به مثابه نهادي اجتماعي: احمد مسجدجامعي طبقه‌بندي شبهات ديني: مصطفي ملكيان خاستگاه دين: ابوالفضل محمودي ايمان و دين‌شناسي تاريخي: محمد مجتهد شبستري آسيب‌شناسي دين‌پژوهي معاصر: علي اكبر صادقي رشاد متدلوژي تحقيقات در علوم اجتماعي: مهدي محسنيان راد
	عنوان : انتظار مسيحا در آيين يهود نويسنده : جوليوس گرينستون / ترجمه حسين توفيقي تاریخ چاپ: چاپ اول - ۱۳۷۷ نام ناشر : مركز مطالعات و تحقيقات اديان و مذاهب شرح مختصر : شور و التهاب انتظار موعود آخرالزمان در تاريخ پر فراز و نشيب يهوديت و مسيحيت موج مي‌زند. يهوديان در سراسر تاريخ محنت‌بار خود هر گونه خواري و شكنجه را به اين اميد بر خود هموار كرده‌اند كه روزي «مسيحا» بيايد و آنان را از گرداب ذلت و رنج رهانده، فروانرواي جهان گرداند. واژة فارسي «مسيحا» از روي كلمه عربي «ماشيح» ساخته شده است. «ماشيح» (به معناي «مسح شده») لقب پادشاهان قديم بني اسرائيل بوده، ولي در زمان‌هاي بعد به پادشاه آرماني يهود اطلاق شده است. به گفته تورات موجود بني اسرائيل «قوم خدا» هستند (لاويان 12:26) و خدا با حضرت ابراهيم (ع) عهد بسته است كه از نيل تا فرات را به بني اسرائيل عطا كند. (پيدايش 18:15 و 18:17 – 21) نويسنده كتاب كه دانشمندي يهودي است اين كتاب را در هفت بخش تأليف كرده است و در آغاز بخش چهارم هنگام بحث از شكوفايي آيين الهي اسلام راه انصاف را مي‌پيمايد و شمشير اسلام را بر ضد پيروان دين پولس و قسطنطين و قدرت ستمگر مسيحيت مي‌داند. اين اثر پيش از اشغال فلسطين تهيه شده است و براي آگاهي از سرنوشت نهايي انديشه انتظار پس از آن رويداد، بايد به منابع ديگر رجوع شود.
	عنوان : فرهنگ و دين نويسنده : برگزيده مقالات دائره‌المعارف دين / مترجم: هيئت مترجمان، زير نظر بهاء الدين خرمشاهي تاریخ چاپ: چاپ اول - ۱۳۷۴ نام ناشر : طرح نو شرح مختصر : دين كهن‌ترين، فراگيرترين و بانفوذترين نهاد فرهنگي انساني است كه در همه نهادهاي ديگر فرهنگي ـ اجتماعي از جمله هنر، اخلاق، علم، سياست، آموزش و پرورش و غيره تاثیر (و گاه تاثیر و تاثر متقابل) دارد. کتاب حاضر به بررسی این رابطه و تأثير و تأثر مي‌پردازد و متشكل از ۲۲ مقاله است كه همه از دايره‌المعارف دين، ويراسته ميرچا الياده برگرفته شده است و با همت عده‌اي از فرهيخته‌ترين مترجمان امروز ايران به فارسي ترجمه شده است. اين اثر متنی است مستند و معتبر كه پاسخگوي نيازها و پرسش‌هاي علمي ـ تحقيقي كساني است كه مي‌خواهند از جدي‌ترين و جديدترين تحليل‌ها و نقد و بررسي‌هاي رايج در حوزه دين‌پژوهي و فرهنگ‌پژوهي امروز باخبر باشند. عناوين برخي از مقالات اين كتاب به شرح زير است: شك و ايمان: گرس مك گرگور/ ترجمه بهاءالدين خرمشاهي ادبيات و دين: آنتوني سي.يو/ ترجمه ناصر ايراني علم و دين: استانلي ل. جكي/ ترجمه بهاءالدين خرمشاهي فلسفه و دين: جان. اي اسميت/ ترجمه بهاءالدين خرمشاهي روانشناسي دين: جيمز و. هيسيگ/ ترجمه بهاءالدين خرمشاهي پوشاك ديني در مشرق: جان اي. وولمر/ ترجمه مهرانگيز اوحدي
	عنوان : فرهنگ اصطلاحات عرفاني ابن‌عربي نويسنده : دكتر گل‌بابا سعيدي تاریخ چاپ: چاپ اول - ۱۳۸۳ نام ناشر : انتشارات شفيعي شرح مختصر : آنچه در كتاب حاضر بدان پرداخته شده تلاشي است پي‌گير كه با عنوان «فرهنگ اصطلاحات عرفاني ابن‌عربي» توانسته است انديشه پربار ابن‌عربي را كه با سخنان جذاب و اشعار دلنشين وي آميخته است، بيان کند. این کتاب تأمل و نگرشي است به يكي از مهمترين فرهنگ‌های عرفاني كه با اهتمام و سعي فراوان و مراجعه به كتاب‌ها و رساله‌هاي وي و عرفاي مشهور، تنظيم شده است؛ چشم‌اندازي است كه عرفان ابن‌عربي را چون جرياني زنده و متحول نشان مي‌دهد؛ اجمالي است از تمام نوشته‌هاي وي و گزافه نيست كه گفته شود، اين كتاب منعكس كننده انديشه ابن‌عربي در مباحث و موضوعات مختلف و كلامي و فلسفي است كه در نوع خود بي‌نظير است. با وجود اين با تعقيد لفظي و معنوي و واژه‌هاي سخت و دشوار كلام ابن‌عربي، درايت ذهن و فراست انديشه و صفاي باطن بايد تا به اعماق تفكر والاي عرفاني ابن‌عربي در اين كتاب واقف شود.
	عنوان : متفكران يوناني - دوره ۳ جلدی نويسنده : تئودور گمپرتس / ترجمه محمد حسن لطفي تاریخ چاپ: چاپ اول - ۱۳۷۵ نام ناشر : انتشارات خوارزمي شرح مختصر : متفكران يوناني يكي از مهمترين مراجع پژوهش تاريخ فلسفه يونان باستان در زبان آلماني است. نويسنده اين كتاب تصوير كلي تازه‌اي را از رشته‌اي علمي طرح مي‌كند كه چند ده سال از زندگي خود را صرف گردآوردن مواد و روشن نمودن مسائل آن ساخته است. مولف در اين كتاب هيچ مكتب خاصي را اختيار نكرده، بلكه كوشيده است جهات گوناگون تفكر دورة باستان را كه هر يك از آنها در پي‌افكندن و برافراشتن ساختمان فكري دورة جديد سهمي دارد، بازنمايد و دربارة همه آنها بي‌طرفانه داوري كند. جلد اول از اين مجموعه سه جلدي، در سه فصل آغاز تفكر در يونان، دورة انتقال از مابعد‌الطبيعه به علم مثبت و عصر روشنگري تأليف و تدوین شده است. جلد دوم از كتاب متفكران يوناني در دو فصل سقراط، سقراطيان و افلاتون تاليف شده است كه در بخش اول مباحثي همچون دگرگوني اعتقاد ديني و اخلاقي، زندگي و اثربخشي سقراط، فلسفه سقراط، پايان كار سقراط، متفكران كلبي، مكتب كورنايي و در بخش دوم، مباحث سال‌هاي آموزشي و سير آفاق، افلاتون به عنوان پژوهندة مفاهيم اخلاقي، نظريه افلاتون دربارة نفس و ايده، دلايل افلاتون بر مرگ‌ناپذيري نفس و آرمان اخلاقي و سياسي و اجتماعي افلاتون مطرح شده است. در جلد سوم كتاب متفكران يوناني، مؤلف تنها در سرفصل كتاب كه با عنوان ارسطو و پيروانش مشخص شده است، به مباحثي نظير: آكادمي قديم، زندگي ارسطو، سيرت ارسطو و آثار او، نظريه مقولات، منطق و ديالكتيك، مبادي برهان، وجودشناسي ارسطو، نظريه نوس يا عقل، ستاره‌شناسي ارسطو، نظريه لذت، دولت كمال مطلوب ارسطو و عواطف و انواع سيرت‌ها پرداخته است.
	عنوان : كلام فلسفي؛ تحليل عقلاني از آموزه‌هاي ديني نويسنده : دكتر محمد حسن قدردان قراملكي تاریخ چاپ: چاپ اول - ۱۳۸۳ نام ناشر : انتشارات وثوق شرح مختصر : کتاب حاضر از پنج بخش و شانزده فصل تشكيل شده است. اين كتاب كه قصد دارد با رويكردي عقلاني به آموزه‌هاي ديني بپردازد، در بخش اول به هستي‌شناسي پرداخته است. در بخش دوم مؤلف بحث كثرت‌گرايي ديني و پلوراليسم مذهبي را در چهار فصل پلوراليسم ديني، اسلام و نسخ اديان، كافر مسلمان و مسلمان كافر و امامت از اصول مذهب بيان كرده است. نويسنده در بخش سوم كتاب خود به مبحث قرائت‌هاي مختلف از اسلام پرداخته و آموزه‌هاي ديني را در سايه قرائت‌هاي مختلف بررسي كرده است. در بخش چهارم بحث قرآن‌پژوهي و زبان قرآني مورد توجه قرار گرفته است و در بخش آخر مؤلف به تبيين عقلاني از آموزه‌هاي ديني توجه كرده است. در اين بخش ماهيت و قلمرو عصمت، فلسفه آفرينش كافر، علم امام حسين به شهادت خويش، تأملي در حقيقت ارتداد و فلسفه اعدام مرتد و مسئله شر در بيت حافظ مورد نظر نويسنده كتاب بوده است.
	عنوان : اسطوره‌هاي ايراني نويسنده : وستاسرخوش كرتيس / ترجمه عباس مخبر تاریخ چاپ: چاپ چهارم - ۱۳۸۳ نام ناشر : نشر مركز شرح مختصر : این كتاب گلچيني است از مشهورترين و زيباترين داستان‌هاي اسطوره‌اي ايران كه از كهن‌ترين روزگاران تاكنون سينه‌به سينه روايت شده يا در ادبيات به صورت نظم و نثر باقي مانده‌اند و عنصر مهمي از ميراث فرهنگي اين سرزمين هستند. داستان‌ها از متوني چون اوستا و بندهش و شاهنامه و خمسه نظامي و امثال آنها برگزيده شده و با زباني ساده و روشن، بدون تفصيل و پرداختن به جزئيات بازگو شده‌اند و خواننده را به آساني با مهترين و جذاب‌ترين قصه‌ها و چهره‌هاي افسانه‌اي ايران آشنا مي‌كند.
	عنوان : الهيات سيستماتيك - جلد اول نويسنده : پُل تليخ / ترجمه حسين نوروزي تاریخ چاپ: چاپ اول - ۱۳۸۱ نام ناشر : موسسه انتشارات حكمت شرح مختصر : تليخ در دانشگاه‌هاي برلين، توبينگن و هال به تحصيل پرداخت و ليسانس الهيات را از دانشگاه هال و دكتري را از دانشگاه برسلاو گرفت. سپس به تدريس الهيات و فلسفه در دانشگاه‌هاي ماربورگ، برلين و فرانكفورت پرداخت و در امريكا نيز مدت ۳۲ سال در دانشگاه‌هاي نيويورك، هاروارد و شيكاگو تدريس کرد. مهمترين اثر تليخ كتاب حاضر است كه ارتباطي (از نوع پرسش و پاسخ يا صورت و محتوا) بين دين و فرهنگ برقرار مي‌كند و در پنج بخش تدوين شده كه در هر بخش يك نماد عمده ديني كتاب مقدس به مثابه يك مسئله عمده بشري متبلور در فرهنگ جديد است. جلد اول (كتاب حاضر) شامل دو بخش است كه بخش اول نماد «لوگوس» را با مسئله شكاكيت، يعني چظور حقيقتي را كه از حيث بشري مهم است با قاطعيت مي‌توانيم بشناسيم و بخش دوم نماد «خدا را به عنوان خالق» با مسئله تناهي پيوند مي‌دهد، يعني چگونه مي‌توانيم در برابر نيروهاي مخربي ايستادگي كنيم كه حيات ما را به فروپاشي تهديد مي‌كند.
	عنوان : الواح سومري نويسنده : ساموئل كريمر / ترجمه داود رسائي تاریخ چاپ: چاپ دوم - ۱۳۸۳ نام ناشر : انتشارات علمي و فرهنگي شرح مختصر : سومرشناسي جزيي از مطالعاتي است كه دربارة خط ميخي صورت گرفته است و بيش از يك قرن از عمر آن مي‌گذرد. اما دامنة اين تحقيقات از حدود خط بسيار تجاوز كرده و به همه رشته‌هاي فرهنگ بشري رسيده است. بدين سبب، سومريان، كه تا يك قرن پيش نام و نشاني از آنان در دست نبود، اكنون موضوع يكي از شيرين‌تربين و پرثمرترين رشته‌هاي باستان‌شناسي هستند. اين كتاب شامل بيست‌وپنج مقاله است كه هر يك از آنها «سرفصلي» از مباحث تاريخ مدون بشر را مورد مطالعه و بررسي قرار مي‌دهد. بدين جهت از لحاظ مطالعه تاريخ فكر بشري و ريشه‌هاي فرهنگ و مدنيت، حائز اهميت بسيار است. هدف اصلي اين مقالات، تجسم كارهاي فرهنگي و معنوي يكي از كهن‌ترين و خلاق‌ترين تمدن‌هاي جهان است.
	عنوان : بودا نويسنده : ع . پاشايي تاریخ چاپ: چاپ هفتم - ۱۳۷۸ نام ناشر : انتشارات فيروزه شرح مختصر : اين كتاب متن‌هايي است كه از كتاب‌هاي بسيار كهن بودايي از مجموعة معروف به سه سبد يا به اصطلاح بوداشناسان اروپايي، كانونِ پالي، دربارة بودا، آيين او و انجمن كهن رهروان بودايي فراهم آمده و از زبان انگليسي به فارسي برگردانده شده است. از اين رو اين كتاب گزارش تاريخي آيين بودا نيست. اين كتاب در دو بخش تدوين شده است: در بخش اول مؤلف سه دفتر با عناوين آيين، زندگاني بودا و انجمن رهروان تدوين كرده است و در بخش دوم به متن‌هاي بودايي پرداخته و نمونه‌هايي از اين متون آورده است.
	عنوان : به سوي الهيات ناظر به همة اديان نويسنده : گلين ريچاردز / ترجمه رضا گندمي نصرآبادي ـ احمدرضا مفتاح تاریخ چاپ: چاپ اول - ۱۳۸۰ نام ناشر : مركز مطالعات و تحقيقات اديان و مذاهب شرح مختصر : تكثر و تنوع اديان از جمله موضوعاتي است كه پيروان اديان مختلف را عموماً و عالمان الهيات را بخصوص سخت انديشناك ساخته است و هر يك از آنان به فراخور خاستگاه فكري خود درصدد چاره‌جويي برآمده‌اند. مولف كتاب، گلين ريچاردز، رئيس پارلمان مطالعات اديان دانشگاه استرلينگ، آرا و نظريات بيش از بيست تن از عالمان الهيات و فيلسوفان مسيحي قرن نوزدهم و بيستم را در قالب هشت رويكرد، بررسي مي‌كند. او پس از نقد و ارزيابي رويكردهاي مختلف، رويكرد مبتني بر گفت‌وگو را براي تدوين الهيات مسيحي ناظر بر همه اديان مناسب‌تر تشخيص مي‌دهد.
	عنوان : سيري در سپهرجان - مجموعه بينش معنوي ۸ نويسنده : مقالات و مقولاتي در معنويت / ترجمه مصطفي ملكيان تاریخ چاپ: چاپ اول - ۱۳۸۱ نام ناشر : نگاه معاصر شرح مختصر : مجموعه بينش معنوي، تحقيقات، تأليفات و ترجمه‌هايي را كه در زمينه‌هاي عرفان، اخلاق، فلسفه‌هاي ديني، الهيات، هنر و ادبيات ديني و روانشناسي انسان‌گرا انجام گرفته است، به فرزانگان فارسي زبان عرضه مي‌كند. اين دفتر كه هشتمين جلد از اين مجموعه است، حاوي ترجمه «نوشته از ۹ نويسنده است كه هريك از آنها به يكي از موضوعات يا مقولات معنوي توجه مي‌كند و وجه جامع همه آنها دعوت به فرارَوي به سوي عالم بالاست كه چيزي جز فرو روي به سوي عالم درون نيست. عناوين اين مقالات عبارتند از: در باب ايمان و عقل و ساحت‌هاي متمايز آنها؛ انفسي بودن حقيقت است؛ ادلة كرگگور بر ضد استدلال آفاقي در دين؛ اهميت ديني پساتجددگرايي؛ پيام اديان، نقب زدن به عالم معنا؛ خودشناسي، سكوت، بت‌پرستي؛ پولس قديس را بجدّ بگيريم؛ گناه به منزلة مقوله‌اي معرفتشناختي؛ و فقر و حكمت خالده.
	عنوان : مسيحيت و بدعت‌ها نويسنده : جُوان اُ.گِريدي / ترجمه عبدالرحيم سليماني اردستاني تاریخ چاپ: چاپ اول- پاييز ۱۳۷۷ نام ناشر : موسسه فرهنگي طه شرح مختصر : كتاب مسيحيت و بدعت‌ها به بررسي تاريخ مسيحيت و انشعاباتي كه تا سده پنجم ميلادي در اين آيين رخ داده است، مي‌پردازد. اين دوران صحنه ظهور و گسترش اختلافات و نزاع‌هاي اعتقادي در ميان فرقه‌هاي مسيحيت بوده و در پايان آن، آموزه‌هاي رسمي مسيحيت شكل نهايي خود را يافته است. مطالعه اين كتاب دست كم از دو جهت سودمند است: نخست آنكه چند و چون شكل‌گيري آموزه‌هاي رسمي مسيحيت را برملا مي‌سازد و ديگر اينكه به فهم عميق‌تر قرآن و اسلام در برابر آيين مسيحيت مدد مي‌رساند. آگاهي از اين مقطع تاريخ مسيحيت از آن جهت اهميت دارد كه قرآن كريم بارها دربارة مسيحيت و مسيحيان و آموزه‌هاي مسيحيت سخن به ميان آورده و اين آگاهي انسان را در درك صحيحي مواضع قرآن ياري مي‌دهد.
	عنوان : مقدمه‌اي بر الهيات معاصر نويسنده : مجموعه مقالات / ترجمه و تدوين همايون همتي تاریخ چاپ: چاپ اول - ۱۳۷۹ نام ناشر : نقش جهان شرح مختصر : مترجم اثر در پيشگفتار كتاب آورده است: وضعيت فرهنگي كنوني كشور ما و شرايط و اوضاع عام جهان معاصر در مجموع، به گونه‌اي است كه آگاهي عميق و فوري و وسيع ما را از همة جريان‌هاي فرهنگي و مكتب‌هاي فلسفي و نظارت‌هاي الهياتي ايجاب مي‌كند. چالش‌هاي فرهنگي بسياري در جهان پديد آمده كه همه فرزانگان و آرمان‌گرايان و بخصوص پيروان اديان را به تأمل كشانده است. كتاب حاضر تلاشي است براي معرفي «كلام جديد» يا «الهيات نوين» به جامعه علمي كشور. مقاله‌هايي كه در اين كتاب فراهم آمده‌اند، جمله به دنبال اين عزم و انگيزه نگارش و تدوين يافته‌اند تا پژوهندگان علاقه‌مند را با جريان‌هاي الهياتي جهان معاصر تا حدودي آشنا کنند و آتش كنجكاوي ايشان را شعله‌ور ساخته و در آنان شوقي بيافرينند تا خود به پژوهش‌هاي گسترده‌تر و جامع‌تر رو بياورند و در عرصه تحقيقات الهياتي و دين‌پژوهي جانانه و مشتاقانه وارد شوند و در اين وادي درشتناك به كاوش بپردازند. عناوين برخي از مقالات اين كتاب عبارتند از: آشنايي با الهيات جديد، آشنايي با الهيات مسيحي معاصر، الهيات حوزة اقيانوس آرام، الهيات رهايي‌بخش، الهيات جديد، الهيات عصري، الهيات اروپايي و الهيات تطبيقي.
	عنوان : پژوهشي در سنت، دين و عرفان نويسنده : دكتر يحيي يثربي تاریخ چاپ: چاپ اول- پاييز ۱۳۷۹ نام ناشر : مركز نشر آثار پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي - موسسه فرهنگي دانش و انديشه معاصر شرح مختصر : واژة دين و عرفان، هردو، در مصداق‌هاي گوناگون به كار مي‌روند. اين مصداق‌ها گاهي با هم يكي هستند؛ مانند دين و عرفان هندي و گاهي گرچه با هم تطبيق مي‌شوند، در نهاد و جوهرشان يكي نيستند، مانند دين اسلام و عرفان اسلامي. اگرچه عرفاي اسلام، عرفان را باطن دين و حقيقت را مغز شريعت مي‌شمارند، اما اكثريت قريب به اتفاق علما و فقهاي سني و شيعه، عرفان و تصوف را، در مفهوم و مصداق، با اسلام يكي ندانسته‌اند. برخلاف گروه اول كه هرگونه دينداري را، جز عرفان غايتي نمي‌دانند؛ گروه دوم هر گونه تمايل به عرفان را به منزلة بي‌اعتنايي به دين می‌دانند و نامشروع مي‌شمارند. مؤلف كتاب حاضر بر آن است كه با يك نگرش تحقيق، به دور از جانبداري بي‌دليل از موضع دو گروه يادشده، به مسئله نگريسته، دربارة نسبت دين اسلام و عرفان اسلام، نظر خود را كه نتيجة اين نگرش تحقيق است، ارائه دهد.