همه نوشته‌های موسسه گفتگوی ادیان

IID_logo

معرفی منابع اینترنتی: اسلام

به وب‌گاه فتوا آن لاین خوش آمدید
Welcome to Fatwa-online

گزارشی از همایش‌های دینی برگزار شده در زمینه موضوع‌های مهم سیاسی روز در این‌جا ارائه می‌شود. باورها و اعتقادهای اسلامی معرفی می‌گردند. دیدگاه‌های اسلامی درباره کشورهای اسلامی بحران‌زده، همچون فلسطین، عراق طرح می‌شوند. در بخشی از این سایت نیز دیدگاه‌های اسلامی در زمینه‌ اقتصاد، بویژه بانکداری و ربا در اسلام آورده می‌شود. نویسندگان این دیدگاه‌ها با دانشگاه مدینه در کشور عربستان همکاری نزدیکی دارند. در این سایت آموزش زبان عربی نیز وجود دارد.
آدرس : http://www.fatwa-online.com/

——————————————————————————–

الاسلام
Al-Islam

یکی از بهترین سایت‌ها برای معرفی دین اسلام است که به ۷زبان آلمانی، اندونزیایی، انگلیسی، ترکی، عربی، فرانسوی و مالایایی آماده شده است. بخش‌های خوبی درباره فروع دین اسلام، همچون زکات، حج و… دارد. در فهرستی موضوعی به معرفی مقاله‌ها و نوشته‌های پرشماری درباره باورها، اعتقادها، دعاها، سیره پیامبر و… هم پرداخته است. یک واژه‌نامه با بیش از ۵۵۰۰۰ کلیدواژه نیز از بخش‌های دیگر این سایت است.
آدرس : http://www.al-islam.com/

——————————————————————————–

خزینه
Alkhazina

یک بانک داده از پژوهش‌های اسلام‌شناسی و فرهنگ اسلامی در خاورمیانه است که، بویژه، به بررسی تمدن اسلامیِ سده‌های هشتم تا چهاردهم میلادی می‌پردازد.
آدرس : http://www.princeton.edu/~humcomp/alkhaz.html

——————————————————————————–

مرکز بین‌المللی ترویج اسلام
International Islamic Propagation Center (IIPC)

مرکزی بین‌المللی برای ترویج دین اسلام است که به آموزه‌های قرآنی بیشتر توجه دارد. بسیاری از موضوع‌های طرح‌شده در این سایت به طور مستقیم از قرآن طرح و بحث می‌شوند. نسبت میان دین‌های ابراهیمی و دین اسلام و پیامبران این ادیان از مهم‌ترین بخش‌های سایت است. فایل‌های شنیداری و دیداری زیادی به دو زبان اردو و انگلیسی در این سایت ارائه می‌شود.
آدرس : http://www.the-quran.org/

——————————————————————————–

مرکز تحقیقات اسلامی (پایگاه داده‌ها)
Islamic databank

همان‌گونه که از نام آن برمی‌آید، این آدرس نشانی اینترنتی یک مرکز تحقیقاتی علوم اسلامی در شهر قم است.
آدرس : http://www.islamicdatabank.com/

——————————————————————————–

زندگینامه حضرت محمد – ص
Prophet Muhammed

یک زندگینامه کامل و تازه نوشته شده درباره پیامبر اسلام است که شامل یازده بخش است. کل سرگذشت پیامبر و رویدادهایی که در دوران زندگی او و پیرامونش رخ می‌داده در این کتاب الکترونیکی آورده شده است.
آدرس : http://www.prophetmuhammed.org/prophetmuhammed/

——————————————————————————–

المحدث
Al Mohaddith

در این سایت شمار زیادی کتاب و نرم‌افزار اسلامی، بویژه متن الکترونیکی قرآن، کتاب‌های حدیث چهارگانه اهل سنت و دعاها، به طور رایگان در دسترس بازدیدکنندگان از سایت قرار داده می‌شود. نوشته‌های این سایت به دو زبان عربی و انگلیسی است (ترجمه‌هایی از متن‌هایی همچون قرآن نیز در این سایت یافت می‌شود). این سایت شامل یک بخش خبری هم است.
آدرس : http://www.muhaddith.org/index.html

——————————————————————————–

شبکه نور مدینه
NooreMadinah Network

یک دانش‌نامه بزرگ اسلامی که کم و بیش درباره همه واژه‌ها و مفهوم‌های کلیدی دین اسلام مقاله‌های بسیار خوبی آماده کرده است. روی هم رفته سایت بخش‌های بسیار گسترده‌ای دارد.
آدرس : http://www.nooremadinah.net/

——————————————————————————–

القرآن الکریم
Holy Quran

در این سایت که به زبان عربی است، می‌توانید به یک مجموعه بزرگ از تفسیرهای قرآنی و اطلاعات گوناگونی در زمینه‌ دین اسلام دست بیابید.
آدرس : http://www.holyquran.net/

——————————————————————————–

دانشگاه اسلامی مدینه
Islamic University of Medinah

دانشگاه اسلامی شهر مدینه از معتبرترین دانشگاه‌های اسلامی در سراسر جهان است. سایت این دانشگاه به دو زبان عربی و انگلیسی است. در سایت بخش‌های زیادی برای معرفی دانشگاه و فعالیت‌های آموزشی، پژوهشی و تبلیغی آن پیش‌بینی شده است.
آدرس : http://www.iu.edu.sa/

——————————————————————————–

مؤسسه الحرمین الخیریه
AL HARMAIN

این آدرس اینترنتی متعلق به یکی از بزرگ‌ترین مؤسسه‌های خیریه در کشور عربستان است. به هنگام وارد شدن باید یکی از دو زبان عربی را انگلیسی را برگزینید. سایت بخش‌های بسیار گسترده‌ای (با گرایش وهابی‌گری اما نه چندان رادیکال) دارد.
آدرس : http://www.alharamain.org/alharamain_site/

——————————————————————————–

الازهر
Al-Azhar

کمتر کسی یافت می‌شود که نام سرشناس‌ترین مرکز علمی اهل سنت، یعنی دانشگاه اسلامی الازهر، در کشور مصر به گوشش نخورده باشد. در این‌جا فعالیت‌های آموزشی، تحقیقی و تبلیغی این مرکز معرفی می‌شود. این سایت به دو زبان عربی و انگیسی است.
آدرس : http://www.alazhar.org/

——————————————————————————–

گستره اسلام
Islamicity

یک شبکه گسترده، خبری و تبلیغی درباره جهان اسلام است.
آدرس : http://www.islamicity.com/

——————————————————————————–

اسلام آن لاین
IslamOnline.net

یک شبکه اطلاع‌رسانی و خبری بسیار گسترده و خوب درباره مسلمانان در سراسر جهان است. در این سایت افزون بر خبررسانی کارآمد و دقیق، بخش‌های دیگری جهت معرفی و تبلیغ دین اسلام وجود دارد.
آدرس : http://www.islamonline.net/

——————————————————————————–

مسلمان
Musalman (The Islamic Portal)

یک شبکه اطلاع‌رسانی بزرگ درباره عقیده‌ها و فعالیت‌های تبلیغی مسلمانان در شبه قاره‎ هند و کشورهای دور و نزدیک آن است. گرچه بخش‌های بسیار گسترده‌ای در سایت وجود دارد، از همه مهمتر خبرهای روزآمد از سراسر جهان درباره مسلمانان است که در این‌جا یافت می‌شود؛ و پیوندهای پرشماری به سایت‌های دیگر نیز ارائه می‌شود.
آدرس : http://www.musalman.com/index.shtml

——————————————————————————–

المدینه
AL MADEENA

این نشانی اینترنتی متعلق به یکی از بهترین و بزرگ‌ترین سایت‌های مرجع و راهنما به دین اسلام در اینترنت است. در ورق وب اصلی با گزینش زبان‌های انگلیسی یا بنگالی وارد بخش مربوط به آن خواهید شد. در هر بخش پیوندهای زیادی را به سایت‌های فعال دیگر در همین زمینه را خواهید یافت. در اینجا، یک نشریه پژوهشی درباره دین اسلام نیز به دو زبان انگلیسی و بنگالی آماده می‌شود. در این سایت افزون بر نوشته‌های فراوانی که درباره بحث‌ها و گفت‌وگوهای میان‌دینی ارائه شده، امکانات جست‌وجو در اینترنت، فهرست پستی و رأی‌گیری هم پیش‌بینی شده است.

آدرس : http://www.al-madeena.com

——————————————————————————–

فهرست اینترنتی مسلمانان
Muslims Internet Directory

یک فهرست گسترده از سایت‌هایی که در زمینه‌ دین اسلام فعالیت می‌کنند. افزون بر پیوندهای فراوانی که در همه‎ بخش‌های این سایت یافت می‌شود، فهرست اصلی آن در دو ستون و در ۱۶ عنوان عمده آورده شده است. با کمک این فهرست می‌توان به بیش از ۲۵۰۰۰ وب‌گاه فعال در این زمینه دست یافت.
آدرس : http://www.2muslims.com

——————————————————————————–

به وب‌گاه اسلام خوش آمدید
Welcome to The Islam Page

ین سایت کامل‌ترین و بزرگ‌ترین سایت مرجع درباره‎ا معرفی سایت‌های اسلامی دیگر است. در فهرستی با ۲۰ عنوان بسیاری از سایت‌های مهم را معرفی می‌کند.
آدرس : http://www.islamworld.net

IID_logo

معرفی منابع اینترنتی: گفتگوی ادیان

مرکز گفت و گوی ادیان
Interfaith Dialog Center

این مرکز توسط مسلمانان آمریکایی-ترکی از ایالت نیوجرسی در سال ۲۰۰۳ تاسیس شد. این مرکز سازمانی غیر انتفاعی است که تلاش می کند تا احترام و درک متقابل بین تمام پیروان ادیان مختلف را از طریق مشارکت با ادیان دیگر و سازمان های بین الادیانی و برگزاری کارهایی از قبیل سمینار ، کنفرانس ، سخنرانی و پنل های بحث و گقت و گو ترویج کند. مرکز گفت وگوی ادیان با برگزاری سمینارهای کوتاه آموزشی در سالن کنفرانس کتابخانه روترفورد کار خود را آغاز کرد . به نظر این موسسه : گفت و گوی ادیان یکی از موثرترین داروها برای غلبه بر دردهای مشترک بشری است که از سر بی ایمانی بوجود آمده اند . بقای جهان ما تا حد زیادی بستگی به رواج و گسترش گفت و گو ی ادیان دارد . این موسسه اعتقاد دارد که ایجاد محیط گفت و گو ابزاری است برای ارزش گذاردن به نظریات متفاوت و ارزیابی آنچه از نظر عموم ” دیگران ” خوانده می شود . از این رو ،مرکز گفت و گوی ادیان به غیر مسلمانان مورد اسلام و به مسلمانان در مورد ادیان دیگر آموزش می هد .
آدرس : http://idcnj.org/

——————————————————————————–

فرزندان ابراهیم
Children of Abraham

در تابستان سال ۲۰۰۳ ، دو نفر از دانش آموزان ارتودوکس و یهودی دبیرستان در نیویورک به نام های سیما گرین باوم . ایتن هوستر تصمیم گرفتند تا بیشترین شباهت های بین اسلام و یهود را در غالب هنر عکاسی به تصویر بگذارند. فکر این پروژه توسط آقای الی اپیستین ، یک یهودی ارتدکس بارور شد. او سال ها تجربه شغلی در خاورمیانه داشت و برای مدتها تحت تاثیر شباهت های این دو مذهب قرار گرفته بود . کار سیما واتین به شکل یک پرونده کاری در آمد که آقای اپستین آن را با خود در مسافرت هایش می برد و همیشه هم از طرف همکاران مسلمانش کار مورد یک جور واکنش بهت آمیز و شک برانگیز قرار می گرفت . به کرات این نوع واکنش از سوی مسلمانن خارج و یهودیان کشورش تکرار شد . وقتی آقای اپیستین دید که چطور سیما و ایتن با یک کار مشارکتی مثل عکاسی توانسته بودند یک تغییر ایجاد کنند ، فکر کرد که ۲۰ دانش آموز – ۱۰ یهودی و ۱۰ مسلمان – از سراسر جهان در یک جریان مشابه با هم شریک شوند . او آری الکساندر را یک یهودی آمریکایی و ماریا ادیب یک مسلمان سوریه ای را استخدام کرد تا پروژه بین المللی تابستانی با پایگاه اینترنتی که بعدا به عنوان بچه های ابراهیم نامگذاری شد را تشکیل دهند . علاقه به این پروژه از سوی نوجوانان در ۶ قاره انتظارات را افزایش داد و در جولای و آگوست ۲۰۰۴ ، ۶۱ دانش آموز از ۲۳ کشور انتخاب شدند تا در بک پروژه با اهداف دوگانه ” ۱- ایجاد فضای لازم برای جوانان مسلمان و یهودی که همدیگر را بشناسند ۲- تبلیغ عکس هایی که از هر دو دین گرفته شده در سراسر دنیا تا طرفداران هر دو دین دیگری را با احترام و بدگمانی کمتر ببینند ” شرکت کنند. بر اساس موفقیت پروژه تابستانی ، الکساندر و علی ادیب تصمیم گرفتند که” بچه های ابراهیم ” را با هم تاسیس کنند . در نوامبر سال ۲۰۰۴ و کار را فراتر از پروژه عکس توسعه دادند . بچه های ابراهیم برای ترویج گفت و گوی بین جوانان مسلمان و یهودی از طریق اینترنت ایجاد شد…
آدرس : http://www.childrenofabraham.org/

——————————————————————————–

موسسه بین الدیان الیجاه
The Elijah Interfaith Institute

موسسه بین الدیانی الیجاه ، سازمانی چندملیتی است که تمام تلاش خود را صرف پیشرفت صلح از راه گفت و گوی ادیان نموده است و رهبران دینی جهان و عالمان برجسته را گرد هم می آورد.
آدرس : http://www.elijah.org.il/

——————————————————————————–

ندای مشترک بین‌الادیان برای صلح و عدالت
Interfaith Voices for Peace & Justice

ندای مشترک بین‌الادیان برای صلح و عدالت شبکه‌ای است برای گروه‌هایی که در زمینه دین و مذهب فعالیت دارند. این گروه‌ها می‌توانند فعالیت‌های خود را در آن عرضه و معرفی کنند.
این شبکه راهکارهای بسیاری در اختیار نمایندگی‌های گروه‌های دینی و مذهبی می‌گذارد تا بتوانند با یکدیگر به تعامل بپردازند و به دنبال زمینه‌ها و برنامه‌های مشترکی برای صلح و عدالت باشند.
اعتقاد بانیان این شبکه بر این است که مبانی اصولی بیشتر ادیان با هم مشترک است و این مبانی می‌‌تواند بنیادی برای اقداماتی باشد که در عرصه اجتماعی در پیش گرفت. این شبکه تاکنون بیش از ۷۶۶ سازمان و نهاد مذهبی را در فهرست گروه‌های خود قرار داده است و هزاران عضو دارد.
پایگاه اینترنتی این شبکه دارای امکان جست‌وجوی سازمان‌ها و نهادها بر اساس دسته‌بندی‌های مختلف است که می‌توان با ذکر نام سازمان یا نام کشور و یا آدرس اینترنتی این گروه‌ها امکان دسترسی به فعالیت‌ آنها را پیدا کرد.
آدرس : http://interspirit.net/ifvabout.cfm?c=3&group=462833

——————————————————————————–

موسسه گفت‌وگوی بین‌الادیان و بین فرهنگی
Institute for Interreligious, Intercultural Dialogue, IIID

موسسه گفت‌وگوی بین‌الادیان و بین‌فرهنگی موسوم به IIID در سال ۱۹۷۸ بنیان نهاده شد و در حقیقت توسعه نشریه مطالعات کلیساهای سراسر جهان موسوم به JES است و یک نهاد غیرانتفاعی به شمار می‌رود. این موسسه وظیفه ترجمه و انتشار مقالات و نشریات در زمینه کلیساهای سراسر جهان را بر عهده دارد و تاکنون سمینارها، گفت‌وگوها و جلسات متعددی در زمینه بین‌الادیان و بین‌ فرهنگ‌ها برگزار کرده است.
این موسسه با موسسه “کندی” دانشکده جرج تاون امریکا همکاری دارد. موسسه گفت‌وگوی بین‌الادیان و بین فرهنگی با همکاری کنفرانس ملی مسیحیان و یهودیان هر از چند گاهی اقدام به برگزاری نشست سالانه سه‌جانبه‌ای میان یهودیان، مسیحیان و مسلمانان می‌کند.
هدف از تشکیل موسسه گفت‌وگوی بین‌الادیان و بین فرهنگی ارتقای گفت‌وگوی گسترده‌تر میان اشخاص و گروه‌ها از مذاهب و فرهنگ‌های مختلف است و بیشتر بر نظرات اساتید‌، علما و رهبران دینی توجه دارد.
آدرس : http://astro.temple.edu/~dialogue/iiid.htm

——————————————————————————–

شبکه بین‌الادیان برای انگلیس
The interfaith Network for the UK

شبکه بین‌الادیان برای انگلیس در سال ۱۹۸۷ به منظور ایجاد رابطه مناسب میان جوامع وابسته به ادیان اصلی اعم از بودایی، مسیحی،‌ هندو، یهود، مسلمان، و سیک بنا نهاده شد.
در این شبکه نمایندگان و نهادهای نمایندگی ادیان اصلی، سازمان‌های دینی انگلیس، نهادهای بین‌الادیان داخلی و موسسات دانشگاهی که در امور آموزش مذاهب مختلف فعال هستند، حضور دارند.
این شبکه در کنار اعضای خود تلاش می‌کند تا تفاهم و احترام را میان ادیان توسعه دهد؛ به گونه‌ای که همه ادیان بتوانند در زمینه اتحاد و یکپارچگی فعالیت کنند.
راه‌اندازی مرکز اطلاع‌رسانی در زمینه ارتباط مذاهب، ایجاد رابطه میان ابتکار عمل‌های داخلی بین‌الادیان در زمینه‌های عملی، تقویت همکاری‌های بین‌الادیان در داخل کشور، برگزاری نشست‌هایی در سطح ملی و منطقه‌ای و انتشار مطالب و کتاب‌های دینی و مذهبی از فعالیت‌های آن است.
سایت اینترنتی این شبکه بین‌الادیانی را ملاحظه می‌کنید.
آدرس : http://www.interfaith.org.uk/

——————————————————————————–

مرکز تفاهم اسلام – مسیحیت
Center for Muslim – christian Understanding

مرکز تفاهم اسلام – مسیحیت در سال ۱۹۹۳ با توافقی میان بنیان ارتباط مسیحیان – مسلمانان در ژنو و دانشگاه جورج تاون تاسیس شد تا پلی مستحکم برای درک دوجانبه میان دنیای مسلمانان و غرب و نیز میان اسلام و مسیحیت ایجاد کند.
رسالت این مرکز بهبود روابط میان دنیای مسلمانان و غرب و نیز شناساندن مسلمانان به غرب است. گستره کاری این مرکز تمام دنیای اسلام از افریقای شمالی تا آسیای جنوب شرقی و نیز از اروپا تا امریکا را شامل می‌شود. به همین دلیل این مرکز در سراسر دنیا به عنوان مرکزی مهم در روابط مسلمان – مسیحی شناخته می‌شود.
حسیب صباغ این قرارداد را با لئو او دونووان، رئیس دانشگاه جورج تاون و پیتر کورگ، مدیر مدرسه سرویس خارجی و دکتر جان ال. اسپوزیتو، مدیر بنیانگذار این موسسه امضا کرد.
در دنیای به هم پیوسته‌ای به سر می‌بریم که موضوع اسلام و روابط مسلمان – مسیحی بسیار بیشتر از قبل بحث برانگیز شده است. مسلمانان و مسیحیان بیش از نیمی از جمعیت جهان را تشکیل می‌دهند؛ اسلام و مسیحیت بسرعت در حال گسترش در دنیای ادیان و مذاهب هستند؛ پیروان هر دو دین ریشه‌های دینی مشترک، و نیز ارزش‌ها و علایق مشترکی در دنیای مدرن دارند. فهم این که چه چیزی ما را مانند هم می‌کند و چه چیزی ما را از هم متفاوت می‌سازد، می‌تواند موانع را از سر راه بردارد و و مرزهای مشترک را مستحکم سازد.
در پی حوادث غم‌انگیز ۱۱ سپتامبر ملت امریکا و دنیا بیشتر از قبل از دانشگاه جورج تاون برای شناخت دنیای اسلام و نسبت آن با غرب کمک می‌خواهند. اغلب این ارتباط‌ها همراه با خشونت و درگیری بوده است. این مرکز می‌تواند نقش مهی در تصحیح برداشتی که از اسلام در غرب وجود دارد و به عنوان تهدید جهانی شناخته می‌شود، ایفا کند و نظریه برخورد تمدن‌ها را ـ که پیشگویی شده درگیری میان دنیای اسلام و غرب درخواهد گرفت ـ به چالش بخواند. این مرکز و اعضای هیئت علمی آن تجربه خوبی در ایجاد درک متقابل میان رهبران دینی، رهبران سیاسی، استادان دانشگاه، دانشجویان و اصحاب رسانه‌ها دارد. مرکز تفاهم مسلمان – مسیحی تنها موسسه آکادمیک در امریکاست که می‌کوشد ۱۴ قرن تعامل و ارتباط سیاسی، فرهنگی، تاریخی، و الهیاتی مسیحیان و مسلمانان را بررسی کند، در حالی که برخی زبان درگیری و برخورد را برگزیده‌اند، این مرکز بر گفت‌وگو، همزیستی و همکاری تاکید می‌کند.
آدرس : http://cmcu.georgetown.edu/

——————————————————————————–

سازمان‌ گسترش‌ گفت‌وگو میان‌ ادیان‌ جهان
World Faiths Development Dialogue -WFDD

گفت‌وگویی‌ عملی‌ میان‌ ادیان‌ مختلف‌ جهان‌ و میان‌ این‌ ادیان‌ با نهادها و متولیان‌ توسعه‌ چند جانبه‌ (مانند بازار جهانی‌، بانک‌ جهانی‌ و نهادهای‌ مرتبط‌ با سازمان‌ ملل‌) درباره‌ فقر و توسعه‌ از اهداف‌ آن‌ است‌. تاکنون‌ نقطه‌ تمرکز و موضوع‌ اصلی‌ فعالیت‌ این‌ نهاد بر توجه‌ دادن‌ ادیان‌ و باورها به‌ مسئله‌ فقر و ارتباط‌ میان‌ دین‌ و معنویت‌ با توسعه‌ بود. نهاد مزبور تلاش‌ کرده‌ است‌ به‌ تبیین‌ هر چه‌ بهتر اهداف‌ و مبانی‌ توسعه‌ همت‌ گمارد. این نهاد تاکنون‌ در سه‌ کشور فعالیت‌های‌ خاصی‌ انجام‌ داده‌ است‌: در تانزانیا درباره‌ خط‌مشی‌ها و راهبردهای‌ بهداشتی‌، در اتیوپی‌ درباره‌ تامین‌ غذا و امور دیگر و در کلمبیا گروهی‌ مرکب‌ از چند دین‌ روی‌ یک‌ روزنامه‌ کار می‌کنند تا بسترسازی‌ مناسبی‌ برای‌ توسعه‌ داشته‌ باشند.
آدرس : http://www.wfdd.org.uk

——————————————————————————–

کنگره‌ جهانی‌ ادیان
World Congress of Faiths (WCF)

در سال‌ ۱۹۳۶ پایه‌گذاری‌ شد. نهادی‌ پیشتاز که‌ در پی‌ آن‌ است‌ مردم‌ معتقد به‌ باورهای‌ گوناگون‌ را برای‌ درک‌ متقابل‌، همکاری‌ و گفت‌وگو گردهم‌ آورد. یکی‌ از فعالیت‌های‌ دائمی‌ این‌ نهاد برگزاری‌ جلسه‌ درس‌ خطابه‌ یانگ‌هاسبند است‌ که‌ هر سال‌ انجام‌ می‌گیرد و در آن‌ یکی‌ از چهره‌های‌ سرشناس‌ روحانی‌ یا چهره‌ دانشگاهی‌ و علمی‌ سخنرانی‌ می‌کند. از دیگر فعالیت‌های‌ این‌ نهاد برگزاری‌ کنفرانس‌ها، سمینارها، خلوت‌گزینی‌ها و زیارت‌هاست‌.
نشریه‌ این‌ نهاد با نام‌ بینش‌ بین‌الادیانی‌ (Interreligious Insight) به‌ ارائه‌ بهترین‌ دستاوردهای‌ علمی‌ و شخصیتی‌ این‌ نهاد می‌پردازد. روزنامه‌ خانواده‌ واحد (One Family) حلقه‌ای‌ ارتباطی‌ میان‌ اعضای‌ این‌ نهاد با مردم‌ عادی‌ جامعه‌ است‌. بیشترین‌ پشتیبانی‌ این‌ نهاد از بریتانیاست‌، اما ارتباطات‌ آن‌ جهانی‌ است.‌ برخی‌ از اعضای‌ آن‌ کسانی‌ هستند که‌ در عرصه‌ بین‌الملل‌ فعالیت‌ دارند و آثار زیادی‌ با نام‌ آنها در جهان‌ پخش‌ شده‌ است.
آدرس : http://www.worldfaiths.org

——————————————————————————–

مؤسسه‌ ادیان‌ متحد
United Religions Initiative (URI)

سازمانی‌ در حال‌ رشد و گسترش‌ که‌ هدف‌ آن‌ تشویق‌ و ترویج‌ همکاری‌ منظم‌ بین‌ ادیانی‌ است‌ تا به‌ خشونت‌ها و درگیری‌های‌ دینی‌ پایان‌ دهد و فرهنگ‌ صلح‌، عدالت‌ و سلامتی‌ را برای‌ تمام‌ جهان‌ و جهانیان‌ فراهم‌ آورد. نهاد مزبور شبکه‌ای‌ ارتباطی‌ میان‌ حلقه‌هایی‌ مشترک‌ است‌ که‌ در پنج‌ قاره‌ دنیا واقع‌ شده‌اند و در بیش‌ از ۳۰ کشور دنیا شعبه‌ دارد. این‌ حلقه‌ها با ابزار خوب‌ ارتباطاتی‌ و تبادل‌ دانش‌ به‌ هم‌ پیوسته‌اند و در مناطق‌ مختلف‌ جهان‌ فعالیت‌ دارند.

آدرس : http://www.uri.org

——————————————————————————–

شورای‌ صلح
‌ (Peace Council)

مبنای‌ کار این‌ نهاد این‌ پیش‌فرض‌ است‌ که‌ سراسر زندگی‌ در یک‌ قلمرو معنوی‌ و روحانی‌ است‌ و ادیان‌ جهان‌ با تکیه‌ بر سرمایه‌ بینش‌، درک، ایمان‌ و امید در پی‌ تاثیرگذاری‌ بر جهان‌ هستند. در مواجهه‌ با تعارض‌ها، بی‌عدالتی، فقر، تبعیض‌ و سوءاستفاده‌ از آفرینش‌، این‌ نهاد فعالیتش‌ را بر امور معنوی‌ و روحانی‌ بنا می‌نهد و تلاش‌ می‌کند تا در اوضاع‌ و احوال‌ گوناگون‌ راه‌حل‌های‌ صلح‌آمیز و سازنده‌ای‌ ارائه‌ کند. فعالیت‌های‌ این‌ نهاد امور چیاپاس‌، بانکوک‌، فلسطین‌-اسرائیل‌ و شبه‌جزیره‌ کره‌ بود و در سال‌ ۲۰۰۲-۲۰۰۱ نیز در برنامه‌های‌ خویش‌ اولویت‌هایی‌ به‌ کشورهای‌ کلمبیا، سودان‌ و عراق‌ اختصاص‌ داد.

آدرس : http://www.peacecouncil.org

——————————————————————————–

اقلیت‌های‌ اروپا
Minorities of Europe (MoE)

فعالیت‌ این‌ نهاد در زمینه‌ آموزش‌های‌ پیشرفته‌، تحقق‌ و تقویت‌ مشارکت‌ مدنی‌ مردم‌، به‌ ویژه‌ جوانان‌، اقلیت‌ها و جوامع‌ عقب‌افتاده‌ است‌. برای‌ رسیدن‌ به‌ این‌ اهداف‌ نهاد مزبور بر ترویج‌ و گسترش‌ روابط‌ بین‌ فرهنگی‌ مثبت‌ در سراسر جامعه‌ اروپا تاکید می‌ورزد‌ و در این‌ راه‌ گام‌ بر می‌دارد.
در بخشی‌ از برنامه‌های‌ کلان‌ این‌ نهاد آمده‌ است‌: ما فعالیت‌های‌ خود را با رعایت‌ مقررات‌ و معاهدات‌ بین‌المللی‌ مربوط‌ به‌ حقوق‌ بشر، حقوق‌ اقلیت‌ها و حقوق‌ زنان‌ پی‌ می‌گیریم‌ و سعی‌ و تلاش‌ خود را خواهیم‌ کرد تا بر تبعیض‌ که‌ بر عواملی‌ نظیر خاستگاه‌ فرهنگی‌، ملیت‌، دین‌، نژاد، جهت‌گیری‌های‌ جنسی‌ و زمینه‌های‌ اجتماعی‌-اقتصادی‌ استوارند، فائق‌ آییم‌ و به‌ حل‌ آنها کمک‌ کنیم.‌

آدرس : http://www.moe-online.com

——————————————————————————–

اجلاس‌ سران‌ و رهبران‌ دینی‌ و معنوی‌ هزاره‌ صلح‌ جهانی
The Millenium World Peace Summit of Religious and Spiritual Leaders (CMPS)

در آگوست‌ ۲۰۰۰ در سازمان‌ ملل‌ متحد تشکیل‌ جلسه‌ داد و طی‌ آن‌ ۱۲۰۰ شخصیت‌ از ۱۱۰ ملیت‌ دنیا گردهم‌ آمدند. این‌ اجلاس‌ اولین‌ اجتماع‌ بزرگ‌ رهبران‌ دینی‌ در تاریخ‌ سازمان‌ ملل‌ بود. هدف‌ آن‌ ایجاد یک‌ تکیه‌گاه‌ میان‌ دینی‌ برای‌ نیرومندکردن‌ نظام‌ سازمان‌ ملل‌ در جهت‌ ورود رهبران‌ جهان‌ در فرآیند صلح‌ جهانی‌ بود. دستاوردهای‌ این‌ اجلاس‌ از جمله‌ امضای‌ تفاهمنامه‌ صلح‌ جهانی‌ از سوی‌ هیات‌های‌ حاضر و توافق‌ برای‌ گسترش‌ و بسط‌ ایجاد یک‌ شورای‌ بین‌المللی‌ دینی‌ که‌ در دسترس‌ دبیرکل‌ و جامعه‌ جهانی‌ سازمان‌ ملل‌ متحد باشد، بود. این‌ نهاد رهبران‌ دینی‌ و مذهبی‌ را از طریق‌ ایجاد همکاری‌ میان‌ آنها و دولت‌ها، رهبران‌ مدنی‌ و نهادهای‌ مناطق‌ مختلف‌ دنیا را در عرصه‌ حل‌ مسائل‌ جهانی‌ وارد می‌کند.

آدرس : http://www.millenniumpeacesummit.org

——————————————————————————–

مرکز بین‌المللی‌ بین‌الادیان
Intetnational Interfaith Centre (IIC)

این‌ سازمان‌ زمینه‌ساز ارتباط‌، تعامل، تعلیم‌ و تحقیق‌ افراد، سازمان‌ها و جوامع‌ دینی‌ و معنوی‌ در سراسر جهان‌ است‌. فعالیت‌های‌ این‌ مرکز در راستای‌ اهداف‌ زیر صورت‌ می‌گیرد:
الف‌) ایجاد درک‌ متقابل‌ و همگرایی‌ میان‌ ملت‌های‌ معتقد به‌ سنت‌ها و ادیان‌ گوناگون‌
ب‌) معرفی‌ الگوهای‌ مثبت‌ برای‌ پشتیبانی‌ و حمایت‌ از همکاری‌، ایجاد صلح‌ و تحقق‌ حقوق‌ بشر
ج‌) پرداخت‌ به‌ موضوعات‌ انتقادی‌ در جهان‌ معاصر
د) کمک‌ به‌ حل‌ بحران‌ها و تعارضات‌
این‌ سازمان‌ برای‌ نیل‌ به‌ این‌ اهداف‌ پروژه‌هایی‌ را اجرا می‌کند که‌ از آن‌ جمله‌ برگزاری‌ کنفرانس‌ها، سمینارها، نشست‌های‌ علمی‌ کوتاه‌ مدت‌ و انتشار کتاب‌، مقاله‌ و خبرنامه‌ است‌. این‌ نهاد از گردانندگان‌ شبکه‌ بین‌المللی‌ سازمان‌های‌ بین‌المللی‌ بین‌ ادیانی‌ است.

آدرس : http://www.interfaithـcentre.org

——————————————————————————–

انجمن‌ بین‌المللی‌ برای‌ آزادی‌ دینی
Internationl Association for Roligious Freedom (IARF)

این‌ نهاد در سال‌ ۱۹۰۰ به‌عنوان‌ سازمانی‌ که‌ هدف‌ آن‌ گردآوری‌ مردم‌ در جهت‌ «اتحاد دین‌ خالص و تضمین‌ آزادی‌ کامل‌ دینی‌» است‌، بنا نهاده‌ شد. نهاد مزبور دارای‌ ۹۷ سازمان‌ عضو از ۲۷ کشور دنیاست‌ که‌ اغلب‌ آنها از آسیا ، اروپا و آمریکای‌ شمالی‌ هستند. هدف‌ این‌ سازمان فعالیت‌ برای‌ تحقق‌ آزادی‌ مذهب‌ و عقیده‌ است‌. چون‌ آزادی‌ دین‌ و عقیده‌ از اصول‌ بسیار مهم‌ و اساسی‌ حقوق‌ بشر است‌ و می‌تواند زندگی‌ دینی‌ و مذهبی‌ ما را به‌ بهترین‌ شکل‌ تضمین‌ کند و بستر لازم‌ برای‌ جست‌وجو و یافتن‌ حقیقت‌ را فراهم‌ آورد. لازمه‌ تحقق‌ این‌ مهم‌ آزادی‌ از فشار و مداخلات‌ بیرونی‌ و اتهام‌زنی‌ است‌ و به‌ درک‌ متقابل‌ احترام‌ طرفینی‌ ترویج‌ همگرایی‌ و مدارا میان‌ ادیان‌ و شناسایی‌ حقوق‌ متدینان‌ به‌ هر دین‌ و مذهبی‌ نیازمند است‌. در طرح‌ راهبردی‌ این‌ نهاد که‌ برنامه‌ای‌ هفت‌ ساله‌ برای‌ سال‌های‌ ۲۰۰۱ تا ۲۰۰۷ است ‌، اجرای‌ برنامه‌های‌ مختلفی‌ پیش‌بینی‌ شده‌ است‌ که‌ در جهت‌ رسیدن‌ به‌ آزادی‌ دین‌ و عقیده‌ در سراسر جهان‌ به‌ اجرا در می‌آیند.

آدرس : http://www.iarf.net

——————————————————————————–

هسته‌ جوان‌ بین‌الادیان
‌ Interfaith Youth Core (IFYC)

سازمانی‌ بین‌المللی‌ در عرصه‌ گفت‌وگوی‌ میان‌ ادیان‌ که‌ بر جوانان‌ و نسل‌ جدید تکیه‌ دارد و بر آن‌ است‌ تا از طریق‌ برنامه‌هایی‌ که‌ موجب‌ تعامل‌ و تبادل‌ فرهنگ‌ها می‌شود و نیز فعالیت‌های‌ اجتماعی‌ و تاملات‌ فکری‌ میان‌ دینی،‌ نسل‌ جدید و جوان‌ را که‌ به‌ اعتقاد این‌ سازمان‌ رهبران‌ کنونی‌ جهان‌ هستند، تغذیه‌ کند. این‌ نهاد که‌ در سال‌ ۱۹۹۹ تاسیس‌ شد و پروژه‌هایی‌ را در اروپا، خاورمیانه، امریکای‌ شمالی‌، افریقای‌ جنوبی‌ و آسیای‌ جنوبی‌ به‌ اجرا درآورد، هم‌اینک‌ در راستای‌ گسترش‌ رویکردها و فعالیت‌های‌ خود به‌ سمت‌ کارهای‌ بین‌ ادیانی‌ و مبتنی‌ بر جوامع‌ دینی‌ گوناگون‌ گام‌ برمی‌دارد و در عین‌‌حال‌ به‌ توسعه‌ و تقویت‌ شبکه‌ بین‌المللی‌ خود در پوشش‌ دادن‌ فعالیت‌های‌ دینی‌ و مذهبی‌ جوانان‌ توجه‌ نشان‌ می‌دهد.

آدرس : http://www.ifyc.org

——————————————————————————–

شورای‌ پارلمان‌ ادیان‌ جهان
‌ Council for a parliament of the world Religions

ایجاد همگرایی‌ میان‌ جوامع‌ دینی‌ و معنوی‌ دنیا، فراهم‌ آوردن‌ زمینه‌های‌ همکاری‌ آن‌ها در جهت‌ تحقق‌ عدالت‌، صلح‌ و رسیدن‌ به‌ جهانی‌ مطلوب‌، رشد و تعمیق‌ فهم‌ همکاری‌ ادیان‌ جهان‌ و وارد کردن‌ الهامات‌ و حکمت‌ سنت‌های‌ جهان‌ به‌ عرصه‌ حل‌ مشکلات‌ بشر، از اهداف‌ آن‌ است‌. برخی‌ فعالیت‌های‌ این‌ نهاد عبارتند از:
۱- برگزاری‌ کنفرانس‌های‌ بین‌المللی‌- کنفرانس‌ جهانی پارلمان ادیان‌ را در سال‌ ۲۰۰۴ در شهر بارسلون‌ اسپانیا برگزار ‌کرد-، ۲- مشارکت‌ در فعالیت‌ها و نهضت‌های‌ جهانی، ۳- ایجاد شبکه‌ داخلی‌ و محلی‌ در کشورها با مشارکت‌ حرکت‌ها و نهادهای‌ دلمشغول‌ گفت‌وگوی‌ میان‌ ادیان.

آدرس : http://www.Cpwr.org

IID_logo

تاریخچه شکل گیری عبادات یهود

تاریخچه شکل گیری عبادات یهود
موسسه گفت و گوی ادیان در بیست و نهمین جلسه از سری جلسات ماهانه خود “تاریخچه شکل گیری عبادات یهود” را مورد بررسی قرار داد.
سخنران :آقای مهندس آرش آبایی

DynamicIma_aaabai
به گزارش موسسه گفت و گوی ادیان، مهندس “آرش آبایی”، کارشناس علوم دینی یهود در این نشست که با حضور رئیس موسسه و جمعی از اساتید، پژوهشگران، دانشجویان و تعدادی از علاقه مندان حوزه دین و گفت و گوی دینی برگزار شد، به بررسی صور تاریخی شکل گیری عبادت در تورات و در دین یهود پرداخت. وی اظهار داشت: علمای یهود عبارت پرستش و بندگی از طریق قلب را همان دعا و نماز به درگاه خالق تعبیر کرده‏اند. به گفته این کارشناس علوم دینی یهود، اساس عبادت یهود را در گذشته(از زمان بعثت حضرت موسی تا حدود ۲۰۰۰ سال پیش) مراسم تقدیم قربانی‏ها تشکیل می‏داده و دعای لفظی در کنار آن قرار می‏گرفته است. مهندس آبایی اظهار داشت: اما پس از ویرانی معبد مقدس یهودیان در بیت المقدس در سال ۶۸ (یا ۷۰) میلادی، به علت توقف مراسم تقدیم قربانی، اصل عبادت یهود بر نماز و دعاهای کلامی قرار گرفت و با گذشت زمان آیین و متن نمازها شکل مدون امروزی را به خود گرفت. وی گفت: نماز در لفظ عبری «تِفیلا» نامیده می‏شود و عموما سه نوبت در روز خوانده می‏شود که اسامی آنها به ترتیب عبارتند از “شَحَریت”(صبح)، ” مینحا”(بعدازظهر) و عَرویت (شامگاه). مهندس آبایی اظهار داشت: نخستین شکل از عبادت یا مدح خدا را در مورد حضرت آدم و بعد از آن در خصوص فرزندان آدم می توان مشاهده کرد. وی با بررسی سیر تاریخی این رویه، افزود: ابراهیم برای نخستین بار، قدم را ازمدح صرف خداوند یا درخواستهای شخصی فراتر می گذارد و ضمن طلب بخشش برای دیگران، قصد دارد که قصد و نیت خداوند را تغییر بدهد . این کارشناس علوم دینی یهود، همچنین به تشریح چگونگی مدح خداوند توسط یعقوب، اسحاق، بنی اسرائیل و .. پرداخت. مهندس آبایی، دو شکل عبادت کلامی و تفدیم قربانی را به عنوان احکام تورات درباره عبادت برشمرد. آبایی اظهار داشت: با احداث معبد بیت المقدس در اورشلیم توسط سلیمان، آیین عبادی شکل مشخص تری به خود گرفت و از زمانى که الفاظ و زمان دعاها براى همیشه مشخص شد، نهاد مهم دیگرى به نام کنیسه‏[ بِت هَکِنِسِت یا کِنیسا] آغاز به کار کرد و از آن جا که این دعاها بر پایه تمام نیازهاى مجموعه قوم یهود تنظیم شده بود، مقرر شد که مراسم دعا به جماعت برگزار شود. وی گفت: در تورات مقدس (دواریم – تثنیه، فصل ۱۱، آیه ۱۳) آمده است: «خدای خالقتان را دوست بدارید و او را با تمام قلبتان پرستش و بندگی نمایید».

متن کامل سخنرانی

IID_logo

گرامی داشت هفته گفت و گوی ادیان: صلح و ادیان

گرامی داشت هفته گفت و گوی ادیان
صلح و ادیان
سیامک مره صدق

سیامک مره صدق
سیامک مره صدق

در زبان عبری مفهوم صلح با لفظ « شالوم » بیان می‌شود، اما مفهوم « شالوم » بسیار وسیع‌‌تر از حالت « عدم وجود جنگ » است. از نظر ریشه‌شناسی این کلمه از باب ثلاثی ص-ن-ح مشتق شده است و با کلمه Shalem به معنی کامل بودن، خوب بودن، کامیاب شدن، سالم شدن، همخوانی و موقعیت مناسب هم ریشه است و استفاده از این کلمه در سِفر پیدایش باب ۱۵ آیه ۱۶ و سِفر پیدایش باب ۳۳ آیه ۱۸ به معنی کامل بودن است و به ویژه در مورد باب ۳۳ آیه ۱۸ به نظر ربی شلومو ییسحاقی مفسر بزرگ تورات این کلمه در تمام معانی فوق به کار رفته است. و شالم از دیدگاه عقاید یهود مبنا و پایه‌ای برای تکامل و رسیدن به خد-ا است. حتی در برخی موارد در کتاب مقدس کلمه « شالم » به عنوان خوبی مطلق و در مقابل با بدی مطرح شده است. اشعیا باب ۴۵ آیه ۷و در سِفر پیدایش باب ۳۴ آیه ۲۱ و در کتاب پادشاهان در دو مورد از این کلمه به عنوان « صداقت » استفاده شده است. یعنی می‌توان گفت که صلح تکامل، خوبی، صداقت در رابطه با هم یک مفهوم واحد را مطرح می‌کنند. اهمیت یک مفهوم در یک فرهنگ رابطه مستقیم با بسامد استفاده از الفاظ مربوط به آن، در آن فرهنگ دارد، کلمه شالم دویست و هفتاد و سه بار در کتاب مقدس « تنخ » به کار رفته است. علاوه بر آن در فرهنگ روزمره یهودیان لفظ « شالم » کاربردهای فراوانی دارد. ۱- استفاده از لفظ « شالم » در عبارت « شالم عًلِخم » به معنای آرزوی صلح و سلامتی برای مخاطب کردن که در بین تمامی یهودیان جهان متداول است و ریشه مشترک سامی با « سلام علیکم » دارد. ۲- استفاده از « شبات شالم » برای ادای احترام در روز شبات به ویژه در جوامع شرقی « میزراحی » و « سفارادی »، اگر چه گروهی از یهودیان اشکنازی از لفظ « گوث شباس » با ریشه ییدیش به این منظور استفاده می‌کنند. ۳- برای احوالپرسی در زبان عبری پرمصرف‌ترین عبارات از ریشه شالم هستند : مرد مفرد “Ma Shlomcha” زن و مرد جمع یا مرد جمع “Ma Shlomchen” زن مفرد “Ma Schlomech” زن جمع “Ma Schlomechen” ۴- لفظ Alav Hashalom که معادل علیه السلام است و در مورد انبیا و درگذشتگان به کار می‌رود. ۵- عبارت Oseh Hashalom که تقدیس خداوند است و به خاطر ایجاد و گسترش صلح در جهان و در بین تمامی مخلوقات در « شکرانه پس از صرف غذا »، « قدیش » و در تمامی قسمت‌های شخصی نماز تکرار می‌شود. ۶- استفاده از کلمه « شالم» به عنوان نام افراد و اماکن یک سنت قوی یهودی است که در مورد روحانیونی نظیر « راب شالم کرمی » « راب شالم شانتا » و « یوسف شالم الیشاع » و نام مستعار نویسنده معروف « شالوم عًلِخم » مثال زدنی است. از سوی دیگر نام‌های زنانه‌ای مانند « شولامیت » و « شلومیت » و « شلوموزین » و « شالومه » و نام‌های مردانه‌ای نظیر « شلومی» از مشتقات کلمه شالم هستند. ۷- مقدس‌ترین شهر جهان از دیدگاه یهودیان « شهر صلح – اورشلیم » نامیده می‌شود. ۸- از دیدگاه متکلمین یهودی « شالم » یکی از القاب پروردگار جهان است. ۹- در قبالا « شالم » ارزش کیهانی می‌یابد و عامل ایجاد هماهنگی در عالم افلاک است. به بیان دقیق‌تر چنان که پیشتر نیز اشاره شد، صلح و شالم در سنت یهودی مفاهیمی فراتر از ترک مخاصمه، آتش بس، یا در جنگ نبودن دارد. شالم یا صلح حالتی است که در آن فرد در درون و بیرون و یک ملت در درون و بیرون و تمام انسان‌ها و بلکه تمام جهان در حالت کامل بودن، اعلاء بودن، بی نقصی و بهترین شرایط به سر می‌برند. در اندیشه‌های یهودیت و در کتاب مقدس و تلمود (میشنا و گمارا) صلح همواره نقش محوری داشته است و در تمامی این منابع به کرات به آن تاکید شده. صلح در یهودیت علاوه بر بعد خارجی، حتی در بعد خانوادگی و شخصی نیز مطرح می‌شود که بر هر کدام از آنها نیز تاکید فراوانی شده است. حتی هنگامی که جنگ اجتناب ناپذیر می‌شود، قبل از شروع جنگ، در زمان جنگ و حتی پس از آن نیز قوانین متعددی برای ممانعت از جنگ و کاهش اثرات تخریبی آن وضع شده است. در میشنه تورا* قوانین پادشاهان آمده است که « شما از هر جنگی منع شده‌اید تا هنگامی که تمامی راه‌های صلح‌آمیز را نیازموده باشید» . از سوی دیگر شبیخون زدن، حمله به زنان و کودکان، قطع درختان میوه، عدم پافشاری در برخورد صلح‌آمیز شدیداً منع شده‌اند. از سوی دیگر کسانی که تازه، زنی را عقد کرده‌اند یا خانه نو ساخته‌اند یا باغستان و مزرعه جدید احداث کرده‌اند از شرکت در جنگ منع شده‌اند. قبل از شروع نبرد سرداران سپاه موظفند که با سپاهیان صحبت کنند و کسانی را که ترسیده‌اند از کارزار معاف کنند. چنانچه دشمن تسلیم شود در امان خواهد بود و حتی پس از پیروزی نیز بایستی مرزها و حدود را رعایت کرد. (تثنیه باب ۱۹ و باب ۲۰) از دیدگاه کتاب مقدس صلح محدود به گروه خاص یا زمان و مکان خاصی نیست و خداوند تمام جهان و تمام فرزندان ابراهیم را با صلح برکت کرده است. (پیدایش باب ۱۲ آیه ۲) حتی ارزش این مفهوم (صلح) به حدی بالاست که هر گاه خداوند بخواهد جمعی را متبرک کند آنان را با صلح برکت می‌کند (مزامیر داود باب ۲۹ آیه ۱۱). وظیفه شرعی یهودیان است که برای برقراری صلح، دوستی و عدالت در جهان تلاش کنند. (یشعیا نبی ۱۱ آیه ۱۱-۹) « هیچ بدی و گزندی در زمین خدا وجود نخواهد داشت زیرا که همانگونه که دریا از آب مملو و پوشیده است جهان پر از شناخت خداوند خواهد شد » . حافظ اصلی صلح در جهان ذات اقدس الهی است که چنانچه شروران و ظالمان قصد جنگ افروزی و ستمکاری داشته باشند و بخواهند صلح را از بین ببرند خود با آنان مقابله خواهد کرد « شریران آماده‌اند تا محرومان و نیازمندان را آماج حملات خود قرار دهند و صدیقان را نابود سازند اما شمشیرهای آنان به قلبشان فرو خواهد رفت و کمان‌هایشان شکسته خواهد شد ». (مزامیر داوود فصل ۳۷ آیه ۱۴ و ۱۵) پایبندی و احترام به صلح جزو شروط اولیه و بدیهی سعادت است و در ردیف پرهیز از بدی و نگاهداشتن زبان از بدگویی قرار می‌گیرد. « ای فرزندان من به من گوش کنید، چه کسی به دنبال سعادت و عمر طولانی است. پس زبانتان را از بدی و لبانتان را از بیهوده‌گویی نگاه دارید و از بدی دوری کنید و صلح را پیشه خود سازید » . (مزامیر داوود باب ۳۴ آیه ۱۵-۱۲ ) صلح و شالم از چنان جایگاه والایی در دین و کتاب مقدس برخوردار است که خداوند صلح کامل را به عنوان مهمترین عنصر رستگاری به جهانیان بشارت می‌هد و بر طبق کتاب مقدس صلح کامل و جهانشمول بزرگترین هدیه منجی عالم بشری به جهانیان است: « تمام خوشی او در اطاعت از خداوند خواهد بود، او براساس حق داوری خواهد کرد، و از بدکاران انتقام خواهد گرفت، گرگ و بره در کنار هم به سر خواهند برد و پلنگ با بزغاله در یک بیشه خواهد خوابید. گوساله با شیر طی طریق خواهد کرد و کودکی شبان آنان خواهد بود و هیچ بدی و گزندی در زمین خدا وجود نخواهد داشت ». (یشعیا باب ۱۱ آیه ۹-۱۱) در واقع در آن ایام جهان نه در حال آتش بس به سر خواهد برد و نه در حالت جنگ سرد یا صلح، مسلح، بلکه صلح واقعی بر جهان حاکم خواهد شد و نیاز به هیچ جنگ‌افزاری مطرح نخواهد بود و تمامی توان بشر برای سازندگی و رفاه به کار گرفته خواهد شد. « خداوند به جنگ‌های بین اقوام پایان خواهد بخشید و آنان شمشیرهای خود را به گاوآهن و نیزه‌های خویش را به اره تبدیل خواهند کرد و اقوام دیگر در فکر جنگ نخواهند بود » (یشعیا باب ۲ آیه ۴) در آن دوران چون قضاوت تنها به عادلترین قاضیان (خداوند) واگذار خواهد شد، ترس از جهان رخت خواهد بست و صلح و امنیت چنان بر جهان سایه خواهد افکند که حتی نیازی به آموزش فنون جنگی وجود نخواهد داشت. « خداوند در میان قوم ما داوری خواهد کرد و به اختلافات قدرت‌های بزرگ در سرزمین‌های دوردست پایان خواهد بخشید ایشان شمشیرها و نیزه های خود را برای ساختن گاوآهن و قیچی باغبانی خواهند شکست. امتی به امت دیگر شمشیر نخواهد کشید و دیگر باره جنگ را نخواهند آموخت، و هر کس در خانه خود در صلح و امنیت به سر خواهد برد زیرا که چیزی که باعث ترس شود وجود نخواهد داشت. (میکا باب ۴ آیه ۳ و ۴) به جز کتاب مقدس در منابع دیگر یهودی نیز راجع به صلح مباحث زیادی مطرح شد است و ترویج صلح را معادل و بلکه عین خوبی و نیکوکاری دانسته‌اند. هیلل می‌گوید: « صلح را دوست بدارید و آن را اشاعه بدهید و مخلوقات را دوست بدارید ». (تلمود: پیرقه آووت باب اول بخش ۱۲) و این تاکید به حدی است که آمده است « اساس تعلیمات شریعت یهود اشاعه صلح است» تلمود گیطین برگ ۵۹ ب . ربی الیعزر عقیده دارد که « صلح مهمترین درسی است که در تعالیم پیامبران وجود دارد و ربی مئیر عقیده دارد « صلح بزرگترین مخلوقات خداوند است» . برطبق نظریه ربان شیمعون بن گملیئِل جهان بر سه چیز استوار است : « عدالت، راستی، صلح» و راو مونا عقیده دارد که این سه در واقع یک چیز هستند و حتی طنز و شوخی که صلح را برای انسان‌ها به ارمغان بیاورد مجاز و حتی خوب شمرده شده است. ( تعنیت برگ ۲۲) بسیاری از علما و متکلمین یهودی من جمله ربی حنینا عقیده دارند که ایجاد صلح و حفظ آن از معدود دستوراتی است که «با هر گاه » یا « وقتی که » شروع نمی‌شود و محدود به زمان، مکان یا شخص خاص نیست و همیشه لازم‌الاجراست تا آن جا که بر یهودیان واجب است که برای صلح در هر کشوری که زندگی می‌کنند دعا می‌کنند. (فصول پدران) از سوی دیگر مفهوم صلح در یهودیت تنها به روابط بین ملت‌ها یا روابط درون ملت‌ها محدود نمی‌شود، بلکه مسئله صلح در روابط بین افراد خانواده « شالوم هبیت » بارها مورد تاکید قرار گرفته است، حتی صلح در درون یک فرد نیز مورد تاکید است و فرامینی نظیر نیایش و قدوسیت روز مقدس شنبه که در آن فرد یهودی از ابزار کار استفاده نمی‌کند و کمتر به دخل و تصرف در طبیعت می‌پردازد تمرینی برای صلح درونی است و شبات دریچه‌ای کوچک به جهان خدایی است که در آن صلح و کمال حاکم است. به امید روزی که صلح واقعی بر جهان سایه افکند و تمامی ابنا بشر و سایر مخلوقات قادر متعال مفهوم واقعی « شالوم « را حس ‌کنند.

IID_logo

گرامی داشت هفته گفت و گوی ادیان: گفت و گوی ادیان و صلح

گرامی داشت هفته گفت و گوی ادیان

رئیس موسسه گفت و گوی ادیان، در نشست «گفت و گوی ادیان و صلح» که به مناسبت هفته جهانی گفت و گوی ادیان در این موسسه برگزار شد، اظهار داشت: رهبران ادیان باید بیش از دیگران نسبت به سوء استفاده هایی که به نام دین از صلح می شود، حساسیت به خرج دهند.
سخنران :جناب آقای اله یار دانشمند

DynamicIma_daneshmandd

سید محمد علی ابطحی، گفت: دین دارای آموزه هایی است که از این راه می توان در در برابر این اتهام که «دین مقابل صلح است» ایستاد. نشست گفت و گوی ادیان و صلح با حضور جمعی از نمایندگان ادیان مختلف و علاقه مندان در محل موسسه گفت و گوی ادیان برگزار شد. سیامک مره صدق، رییس انجمن کلیمیان تهران، الله یار دانشمند رییس انجمن زرتشتیان تهران، آربی کشیشیان نماینده‌ خلیفه گری ارامنه تهران و حجت الاسلام و المسلمین سیدحسن اسلامی اردکانی کارشناس ادیان و مذاهب در این نشست به بررسی آموزه های دینی خود در خصوص صلح پرداختند. دکتر سیامک مره صدق، رئیس انجمن کلیمیان، در سخنان خود به بررسی مفهوم کلمه «شالوم» در زبان عبری پرداخت و آن را مفهومی بسیار وسیع تر از حالت « عدم وجود جنگ» عنوان کرد. وی اظهار داشت: شالم یا صلح حالتی است که در آن فرد در درون و بیرون و یک ملت در درون و بیرون و تمام انسان‌ها و بلکه تمام جهان در حالت کامل بودن، اعلاء بودن، بی نقصی و بهترین شرایط به سر می‌برند و این مفهوم در اندیشه‌های یهودیت و در کتاب مقدس و تلمود (میشنا و گمارا) همواره نقش محوری داشته است. مره صدق همچنین افزود: صلح و شالم در دین و کتاب مقدس از چنان جایگاه والایی برخوردار است که خداوند صلح کامل را به عنوان مهمترین عنصر رستگاری به جهانیان بشارت می‌هد . اله یار دانشمند، رئیس انجمن زرتشتیان تهران نیز در این نشست با بررسی، نقش صلح در آیین زرتشت، اظهار داشت: ایرانیان پیرو اشوزرتشت باور داشتند که انسانیت از ملت و مذهب بالاتر است زیرا او به پیروانش می آموزد که نخست باید انسان بود و از روی دانش و آگاهی و با نیروی خرد و وجدان بر علیه دروغ و همه اهریمنهای درونی و برونی به مبارزه همیشگی پرداخت و راستی و درستی را سرلوحه زندگی قرارداد . وی افزود: در آموزشهای اشوزرتشت خشونت ، جنگ و پیکار و داشتن جنگ افزار نکوهش شده است و زرتشت تنها عامل برتری انسان را پیروی از اندیشه، گفتار و کردار نیک می داند، از دیدگاه اشوزرتشت خداوند همه انسان ها را آزاد آفریده و آنها را از نعمت آزادی و خرد برخوردار ساخته است تا با بهره گیری از اندیشه خویش، دیدگاه و پیشنهادهای گوناگون را مورد ارزیابی قرار دهند و با اختیار بهترین راه را در زندگی برگزینند. دانشمند افزود: رویارویی با چالش های جهانی و برقراری صلح تنها به دست تصمیم گیران و سیاستمداران در سطح ملی و بین المللی میسر نیست ، بلکه همکاری و مشارکت همه آحاد انسان ها در گیتی را نیاز دارد. حجت الاسلام و المسلمین سیدحسن اسلامی اردکانی کارشناس ادیان و مذاهب قم نیز در این نشست به بررسی آموزه های دینی در خصوص صلح در دین اسلام پرداخت. وی علت اصلی سوءاستفاده از دین در خشونت طلبی و جنگ افروزی را ارزشمند بودن دین عنوان کرد و افزود: همین سوءاستفاده از دین گواهی بر حقانیت آن است. این کارشناس دینی، با بررسی مفهوم دو کلمه صلح و سلام در قرآن، صلح را به معنای تلاش برای زدودن نفرت و جنگ و سلام را به معنای آرامش، تباهی ناپذیری و استواری و استحکام تفسیر و به بررسی نقش هر کدام از این کلمات در دین اسلام پرداخت. وی همچنین، «به رسمیت شناختن تعدد ظاهری ادیان و تاکید بر وحدت آنها»، «قبول اختلاف به مثابه سنتی الهی»، «دعوت به بکارگیری عقل»، «دعوت به گذار از قالبهای فکری و شکستن کلیشه ها»، پرهیز از نام گرایی و در بند نام ماندن»، «بی اعتبار شمردن هر گونه داوری بر اساس قومیت، رنگ و نژاد» و «مواجهه با خودشیفتگی دینی» را از آموزه های دین اسلام برای ترویج صلح و سلام عنوان کرد. در پایان این نشست، جلسه پرسش و پاسخ با حضور علاقه مندان برگزار و نقش صلح در آموزه های دینی بررسی شد.

متن کامل سخنرانی

IID_logo

دومین کارگاه آموزشی روزه در ادیان

دومین کارگاه آموزشی روزه در ادیان
حجت الاسلام و المسلمین جناب آقای دکتر رستمیان و دکتر موبد اخورشیدیان
موسسه گفت‌وگوی ادیان

گروه جوانان موسسه گفت و گوی ادیان با هدف آشنا کردن جوانان علاقه مند با جایگاه روزه در ادیان مختلف، دومین کارگاه تجربی _ آموزشی روزه در ادیان مختلف را برگزار کرد.
:: فهرست عناوین مرتبط :

سخنرانی حجت الاسلام و المسلمین جناب آقای دکتر رستمیان

کارگاه تجربی _ آموزشی روزه در ادیان مختلف، در پی برگزاری و استقبال از نخستین هم اندیشی از این دست که با همین محوریت آبان ماه سال ۸۳ برگزار شد، شکل گرفت. در نشست پیشین گروه جوانان موسسه گفت و گوی ادیان، جوانان از سه دین اسلام، یهودیت و مسیحیت با حضور در کارگاهی با بحث روزه در این سه دین توحیدی آشنا شده بودند.
در نشست حاضر بخش جوانان موسسه گفت و گوی ادیان، جوانان مسیحی، زرتشتی، یهودی، بودایی و مسلمان با حضور در نشست تخصصی و گوش سپردن به سخنرانی کارشناسان دین پژوه و پس از آن حضور در کارگاه آموزشی _ تجربی روزه در ادیان مختلف، دغدغه های ذهنی خود پیرامون مناسکی چون روزه در ادیان مختلف را به شور گذاشتند.
در این کارگاه با طرح این مساله که “بدون تردید مناسک و آیین های عبادی، جایگاه خاصی در ادیان دارند” جوانان ادیان مختلف با کنار هم قرار گرفتن و به اشتراک گذاشتن دیدگاههای مذهب خود به این پرسش که “آیا این مناسک، به خودی خود دارای ارزش هستند و یا وسیله ای برای اهداف والاتر به شمار می روند؟” پاسخ گفتند.
حجت الاسلام والمسلمین دکتر رستمیان، عضو هیات علمی مرکز مطالعات و تحقیقات ادیان و مذاهب قم و کارشناس ادیان شرق، در بخش نخست این مراسم که به سخنرانی سخنرانان دین پژوه پنج دین اسلام، یهودیت، مسیحیت، زرتشت و بودا اختصاص داشت، به تشریح بحث روزه در آئین بودا پرداخت.
وی با شرح این مقدمه که درحقیقت مرزبندی میان ادیان مشخص نیست، ادیان را به دو قسم “ادیان توحیدی” و “ادیان غیرتوحیدی” تقسیم کرد و اظهار داشت: در ادیان توحیدی خداوند واحدی وجود دارد که انسان به سمت او در حرکت است درحالیکه در ادیان غیرتوحیدی موضوعی تحت عنوان ارشاد و تبلیغ وجود ندارد و نجات و راه رستگاری در اختیار خود فرد است.
دکتر رستمیان افزود: در ادیان غیرتوحیدی تاثیر شعائر و آیین های مذهبی به نظام تکوین و خود فرد بازمی گردد و در حقیقت نوعی نظام علت و معلولی بر کردار و نتایج آن حاکم است و در این ادیان این باور وجود دارد که انسان با طی این مسیر مشخص به مقصد و نجات می رسد و در غیراین صورت به رستگاری نخواهد رسید.
وی دسته دوم ادیان را ادیان توحیدی یا ابراهیمی برشمرد و اظهار داشت: به طور کلی یک ویژگی در ادیان ابراهیمی وجود دارد که به تمام اعمال و شعائری که در این ادیان هست جهت می دهد. نظام دینی این ادیان بر مبنای اعتقاد و تقرب به خدای واحد سامان یافته و همین امر است ک ادیان ابراهیمی را از ادیان شرقی چون آیین بودا و هندو و همچنین ادیان چینی متمایز می کند.
این کارشناس ادیان شرق گفت: محققان سه گونه روزه را در ادیان مختلف تشخیص داده اند که در نوع اول روزه به عنوان مقدمه ای برای آمادگی ورود به مرحله خاصی در زندگی به شمار می آید.
وی افزود: در نوع دوم روزه به قصد توبه یا تطهیر صورت می گیرد و در نوع سوم روزه برای تضرع و قرب به خدا ادا می شود.
دکتر رستمیان گفت: پیروان ادیان هندی و چینی و آیین بودا به دو دسته توده مردم و راهبان تقسیم می شوند که از لحاظ شعائر و اعمال میان این دو گروه تفاوت های زیادی وجود دارد.
وی افزود: توده مردم در این آیین غالبا زندگی معمولی دارند و میان توده روزه وجود ندارد اما راهبان که باید از زندگی عادی دست شسته و در سلک رهبانان به صورت مجرد زندگی کنند، تقریبا همیشه در حال انجام کاری شبیه به روزه هستند.
این عضو هیات علمی مرکز مطالعات و تحقیقات ادیان اظهار داشت: هرچند که بودا در هنگام ارایه دین خود و به تعبیر بوداییان در هنگام به گردش در آوردن چرخ آیین بر راه میانه تاکید کرد و پیروان خود را از هرگونه خودآزاری و ریاضت سخت که در میان هندان و مخصوصا آیین چین رواج داشت و همچنین غوطه ور شدن در شهوات منع کرد اما باز هم امور ریاضت گونه که بعضی از آنها به روزه مربوط می شود در آیین بودا و در میان راهیان بودایی مطرح است..
وی افزود: راهبان بودایی در طول روز تناه یک وعده غذا نزدیک به ظهر صرف می کنند و بعد از ظهر مجاز نیستند غذایی بخورند مگر یک غذای کمکی در عصر که این عمل خود به نوعی شبیه به روزه در اسلام است. همچنین آنها دو روز در ماه در زمان حلول ماه کامل به طور کامل روزه می گیرند که در این دو روز مردم عادی نیز به آنها می پیوندند.
دکتر رستمیان گفت: همچنان که در دین اسلام منع آمیزش جنسی در هنگام روزه داری وجود دارد، پرهیز از مسایل جنسی میان راهبان بودایی نیز وجود دارد و راهبان بودایی باید همواره از این لحاظ در روزه باشند و حق ندارند گرد مسائل جنسی حتی به طریقی که برای مردم عادی حلال است بگردند.
وی افزود: با این تفاسیر روزه در میان راهبان از دو سنج قسم اول (به عنوان مقدمه ای برای آمادگی ورود به مرحله خاصی در زندگی) و نوع دوم یعنی به قصد تطهیر انجام می شود.
دکتر اردشیر خورشیدیان، رئیس انجمن موبدان تهران نیز در این نشست به بررسی اشکال روزه داری در آیین زرتشت پرداخت.
وی با بیان این جمله که “راه در جهان یکی است و آن راستی است” اظهار داشت: از نقطه نظر آیین زرتشت، انسان در جهان به واسطه برخورداری از دو موهبت “خرد” و “وجدان یا دین” موجود برتر است.
دکتر خورشیدیان گفت: از نقطه نظر زرتشت، دین به مفهمومی نسبت داده می شود که در چارچوب خرد و وجدان بگنجد و بنابراین موضوعی است که نه کاملا وابسته به خرد باشد و نه کاملا وامدار وجدان.
رئیس انجمن موبدان تهران، انسان را برخوردار از “من” درونی دانست که با نیکی می تواند این “من” را به درجات بالاتری ارتقا بخشد و با اعمال منفی و کردار ناشایست این من درونی را در حد “اهریمن” یا “دژمن” (دشمن) تنزل دهد.
وی بزرگترین گناه در دین زرتشت را “دروغ” توصیف کرد و افزود: دروغ گویی یعنی مطابقت نداشتن اندیشه با کردار و کردار با گفتار.
دکتر خورشیدیان اظهار داشت: پس از این رو انسان موجودی ارزشمند است که خداوند به واسطه دوست داتن به او قدرت، ارزش و احترام اعطا کرده است و نمی توان فردی را یافت که فاقد وجدان باشد.
وی افزود: از این دیدگاه انسان باید با راستی و درستی و روزه باطنی با برخورداری از خرد و وجدان به مقامی برسد که به خدا نزدیک شده و حتی با او یکی شود.
رییس انجمن موبدان تهران، از این رو، همه ادیان را در ترغیب به انجام اعمال نیکو و نزدیک ساختن انسان به خدا مشترک ارزیابی کرد و گفت: با این تفاسیر در اوستا مفهوم روزه به روزه باطنی نسبت داده می شود و روزه ظاهری وجود ندارد اگرچه امساک و تحت فشار قرار دادن جسم برای تمرکز بیشتر بر اعمال و مناسک دینی عملی ستودنی است.
وی اظهار داشت: در عین حال در آیین زرتشت در ۴ روز مخصوص در هر ماه هر نوع کشتار و قربانی کردن حیوانات و استفاده کردن از گوشت ممنوع است.
دکتر خورشیدیان در تشریح معنای روزه باطن گفت: ما زرتشتیان باید در سه بخش معنوی “شنوایی”، “اندیشه” و “احساس” همیشه روزه داشته باشیم یه آن معنا که از طریق این سه حس از نیکی دور نشویم و بخ “اندیشه و احساس و شنوایی” مان همیشه سرشاز از نیکی باشد.
رییس انجمن موبدان تهران افزود: همچنین در اوستا بر روزه بزرگتری تاکید شده است و آن حفظ هفت عضو بدن، مشتمل بر دو چشم، دو دست، دو پا و زبان در تمام طول زندگی از هرگونه آلودگی است و این هفت عضو همیشه باید پاک نگه داشته شوند که از این عمل نیز تحت عنوان روزه یاد می شود.
پس از سخنرانی این دو کارشناس دینی، کارگاه آموزشی تجربی ادیان با حضور جوانان حاضر در این مراسم و همچنین کارشناسان ادیان مختلف برگزار شد.
در این کارگاه آموزشی جوانان ادیان مختلف حاضر در مراسم با طرح دیدگاهها و نظرات خود در خصوص مسایل دینی به این پرسش پاسخ گفتند که “آیا مناسک دینی به خودی خود دارای ارزش هستند و یا وسیله ای برای رسیدن به اهداف بالاتر به حساب می آیند؟”.
کشیش دکتر “آشو تمرز” از انجمن آشوریان، مهندس “آرش آبایی” از جامعه کلیمیان، دکتر “اردشیر خورشیدیان” رییس موبدان تهران، حجت الاسلام والمسلمین دکتر “رستمیان” عضو هیات علمی مرکز مطالعات و تحقیقات ادیان و مذاهب قم و حجت الاسلام والمسلمین سید محمد علی ابطحی رییس مرکز گفت و گوی ادیان در این کارگاه جوانان را برای یافتن پاسخ این پرسش و همچنین دیگر دغدغه های ذهنی دینی یاری رساندند.
رییس مرکز گفت و گوی ادیان، هدف از راه اندازی این مرکز را ایجاد فضای ارتباط ادیان مختلف و دینهای گوناگون برشمرد و اظهار داشت: خصومت و خشونت های طولانی میان ادیان در طول تاریخ قربانیان زیادی گرفته است و هدف ما از راه اندازی این مرکز تلاش جهت رسیدن به همزیستی مسالمت آمیز میان ادیان مختلف بوده است.
ابطحی گفت: ادیان باید به ذات پروردگار بازگردند و ذات ادیان نمی تواند هیچ جوهره متضادی داشته باشد.
وی با اشاره به برگزاری دومین کارگاه آموزشی _ تجربی ادیان برای جوانان افزود: تمامی ادیان همواره مردم را به صلح و آرامش و گفت و گو و ارتباط متقابل فرا می خوانند و ما نمونه عینی این مساله را در این کارگاه شاهد بودیم.
رییس مرکز گفت و گوی ادیان اظهار داشت: مناسبت عمومی برگزاری این مراسم، فرارسیدن ماه رمضان و پایبندی تمامی ادیان به روزه به عنوان یک اصل بود تا با حضور در چنین اجتماعاتی خود را برای مفاهمه و گفت و گو و انتقال حقایق و حرفها آماده کنیم.
دومین کارگاه آموزشی _ تجربی ادیان که با حضور تعداد زیادی از جوانان علاقه مند از ادیان مختلف برگزار شد، با فرارسیدن اذان مغرب و صرف افطار به پایان رسید.
شایان ذکر است، گروه جوانان موسسه بین المللی گفت و گوی ادیان در نظر دارد همزمان با سالروز میلاد مسیح و آغاز سال نو مسیحی، نشست دیگری با حضور علاقه مندان برگزار کند.

IID_logo

تاریخچه شکل گیری عبادات یهود

تاریخچه شکل گیری عبادات یهود
مهندس آرش آبایی
موسسه گفت‌وگوی ادیان

موسسه گفت و گوی ادیان در بیست و نهمین جلسه از سری جلسات ماهانه خود “تاریخچه شکل گیری عبادات یهود” را مورد بررسی قرار داد.
:: فهرست عناوین مرتبط :

 

به گزارش موسسه گفت و گوی ادیان، مهندس “آرش آبایی”، کارشناس علوم دینی یهود در این نشست که با حضور رئیس موسسه و جمعی از اساتید، پژوهشگران، دانشجویان و تعدادی از علاقه مندان حوزه دین و گفت و گوی دینی برگزار شد، به بررسی صور تاریخی شکل گیری عبادت در تورات و در دین یهود پرداخت. وی اظهار داشت: علمای یهود عبارت پرستش و بندگی از طریق قلب را همان دعا و نماز به درگاه خالق تعبیر کرده‏اند. به گفته این کارشناس علوم دینی یهود، اساس عبادت یهود را در گذشته(از زمان بعثت حضرت موسی تا حدود ۲۰۰۰ سال پیش) مراسم تقدیم قربانی‏ها تشکیل می‏داده و دعای لفظی در کنار آن قرار می‏گرفته است. مهندس آبایی اظهار داشت: اما پس از ویرانی معبد مقدس یهودیان در بیت المقدس در سال ۶۸ (یا ۷۰) میلادی، به علت توقف مراسم تقدیم قربانی، اصل عبادت یهود بر نماز و دعاهای کلامی قرار گرفت و با گذشت زمان آیین و متن نمازها شکل مدون امروزی را به خود گرفت. وی گفت: نماز در لفظ عبری «تِفیلا» نامیده می‏شود و عموما سه نوبت در روز خوانده می‏شود که اسامی آنها به ترتیب عبارتند از “شَحَریت”(صبح)، ” مینحا”(بعدازظهر) و عَرویت (شامگاه). مهندس آبایی اظهار داشت: نخستین شکل از عبادت یا مدح خدا را در مورد حضرت آدم و بعد از آن در خصوص فرزندان آدم می توان مشاهده کرد. وی با بررسی سیر تاریخی این رویه، افزود: ابراهیم برای نخستین بار، قدم را ازمدح صرف خداوند یا درخواستهای شخصی فراتر می گذارد و ضمن طلب بخشش برای دیگران، قصد دارد که قصد و نیت خداوند را تغییر بدهد . این کارشناس علوم دینی یهود، همچنین به تشریح چگونگی مدح خداوند توسط یعقوب، اسحاق، بنی اسرائیل و .. پرداخت. مهندس آبایی، دو شکل عبادت کلامی و تفدیم قربانی را به عنوان احکام تورات درباره عبادت برشمرد. آبایی اظهار داشت: با احداث معبد بیت المقدس در اورشلیم توسط سلیمان، آیین عبادی شکل مشخص تری به خود گرفت و از زمانى که الفاظ و زمان دعاها براى همیشه مشخص شد، نهاد مهم دیگرى به نام کنیسه‏[ بِت هَکِنِسِت یا کِنیسا] آغاز به کار کرد و از آن جا که این دعاها بر پایه تمام نیازهاى مجموعه قوم یهود تنظیم شده بود، مقرر شد که مراسم دعا به جماعت برگزار شود. وی گفت: در تورات مقدس (دواریم – تثنیه، فصل ۱۱، آیه ۱۳) آمده است: «خدای خالقتان را دوست بدارید و او را با تمام قلبتان پرستش و بندگی نمایید».

IID_logo

قرآن و ادیان

قرآن و ادیان
دکتر جعفری هرندی
موسسه گفت و گوی ادیان

سی امین جلسه سخنرانی موسسه گفت و گوی ادیان با موضوع قرآن و ادیان برگزار شد
سی امین نشست علمی موسسه گفت و گوی ادیان در اردیبهشت ماه سال جاری با حضور و سخنرانی دکتر جعفری هرندی برگزار گردید. این سخنرانی علمی با موضوع ” قرآن و ادیان” به بررسی دیدگاه قرآن مجید و کلام وحی الهی نسبت به ادیان اختصاص داشت. دکتر جعفری هرندی در ابتدای سخنان خود گفت : ” قرآن مجید هنگام نزولش، مخاطبش کسانی بودند که از سطح علمی بالایی برخوردار نبودند و در جامعه آن روز نیز مدرسه و مکتبی وجود نداشت، اما عقل جمعی آنها بیش از آن چیزی بوده است که برای ما متصور است.” او در ادامه صحبت های خود با تاکید بر این که در طول تاریخ تفاسیر مختلفی از قرآن کریم شده است اضافه کرد: ” در طول زمان به اقتضای شرایطی که پیدا شده است، تفاسیری که از قرآن کریم شده است، متفاوت است، تا آنجا که می توان گفت برخی مفسرین نظرات خود را بر قرآن تحمیل کرده اند.” او در ادامه گفت: ” بنابراین در فهم آیات قرآنی ما باید مقداری ذوق سلیم و دانستن لغات و اصطلاحات عرب، آن هم لغاتی که در زمان نزول قرآن متعارف بوده است را مد نظر داشته باشیم.” استاد دانشگاه آزاد اسلامی با تاکید بر اینکه اگر بت پرستی را هم دین بدانیم، آیاتی که در قرآن درباره ادیان آمده است را می توان به سه دسته تقسیم کرد، اظهار داشت: ” دسته اول آیاتی هستند که همه ادیان را به رسمیت شناخته و تعارضی میان آنها قائل نشده اند و اجازه داده است که هر دینی بر طبق مبانی خود فعالیت کند. دسته دوم آیاتی هستند که اشتراک هدف ادیان را بیان می کنند و در نهایت نیز آیاتی هستند که به صراحت مردم را به اسلام دعوت می کنند و غیر از دین اسلام را نمی پذیرند.” او در ادامه گفت:” از مجموعه آیات زیر مجموعه سوم این گونه بر می آید که اگر پیروان یهود و نصارا شرک نورزیده بودند، لحن این آیات از این تندی که برخوردار است، برخوردار نبود.” وی با اشاره به آیاتی که درباره جهاد در قرآن وجود دارد اضافه کرد: ” اکثر قریب به اتفاق آیاتی که امر به جهاد دارند به صورت خطاب مشافهه هستند، یعنی مخاطب کسانی هستند که در آن زمان وجود داشته اند بنابراین اکثر آیات مربوط به جنگ و جهاد از این ویژگی برخوردار هستند و علمای شیعه هم جنگ ابتدایی را مخصوص امام معصوم می دانند و بر غیر از امام معصوم حرام شمرده اند.” استاد فقه و حقوق اسلامی در ادامه نتیجه گرفت :” آن چه موجب ایجاد شبهه شده است و عده ای هم از آن سوء استفاده کرده اند این است که مخاطب این آیات ما نیستیم، اگر چه در زمان خود، مخاطبانی داشته است، بنابراین در این باب تکلیفی متوجه ما نخواهد بود.” در پایان این نشست حاضرین در جلسه سوالات خود را مطرح کردند.

IID_logo

جهانی شدن و گفت و گوی ادیان

جهانی شدن و گفت و گوی ادیان
دکتر مهدی سنایی
موسسه گفت و گوی ادیان

سی و یکمین نشست علمی موسسه گفت و گوی ادیان در خرداد ماه سال جاری با عنوان جهانی شدن و گفت و گوی ادیان، با حضور و سخنرانی دکتر سنایی، عضو هیات علمی دانشگاه تهران برگزار گردید.
دکتر سنایی در ابتدای سخنان خود در توضیح جهانی شدن گفت:” این اصطلاح در سال ۱۹۶۱ در لغت نامه ها بکار برده شده است اما تا دهه ۹۰ خیلی مورد توجه نبود. اما از دهه ۹۰ هزاره دوم بحث جهانی شدن خیلی جدی شد و ابتدا هم از حوزه اقتصاد بود که این بحث در گرفت.” او در ادامه به بررسی جهانی شدن در حوزه اطلاعات و اطلاع رسانی پرداخت و اضافه کرد:” انقلابی که در حوزه اطلاعات رخ داده خیلی وسیع است و این امر با حضور اینترنت از گستردگی بیشتری برخوردار خواهد بود. این استاد دانشگاه در ادامه سخنان خود ضمن بررسی فرهنگ به عنوان حوزه سوم مرتبط با جهانی شدن گفت:” روند جهانی شدن موجب شده است که سلیقه های مردم دنیا به هم نزدیک شده و اختلافات آنها کم رنگ شود و به خصوص نسل جوان دنیا احساس اشتراکات بیشتری با هم داشته باشند و در حقیقت این جهانی شدن است که این جوانان را هر چه بیشتر به هم نزدیک کرده است.” او ضمن بررسی دیدگاه های مختلف نسبت به جهانی شدن ادامه داد:” دیدگاه های مثبت و منفی نسبت به جهانی شدن وجود دارد یا این که برخی نگاه ها هم هستند که میان این دو قرار می گیرند وشاید بشود کمی کمترشان کرد تا اختلاف نظر ها کمتر شود. مثلا جهانی شدن در حوزه اقتصاد به خصوص در کشور ما موجب موافقت یا مخالفت با دولت های وقت شده است یا در حوزه فرهنگ هم همین طور، بحث از تهاجم فرهنگی و دغدغه کشورهای مختلف نسبت به فرهنگ ملی خودشان و نگاهی که به جهانی شدن دارند، حاکی از دید کاملا منفی آنها به این پدیده است.” او در ادامه در توضیح رابطه دین با جهانی شدن گفت: ” برای بررسی رابطه دین با جهانی شدن نیاز به تفکیک جهانی شدن با جهانی سازی است و فرضیه بحث من این است که دین با جهانی شدن مخالفتی ندارد و نسبتش با جهانی شدن یا بی طرفانه است و با آن را همراهی می کند. آنچه که دین به آن حساسیت دارد روند جهانی سازی است.” او اضافه کرد:” مجموعه ادیان به دنبال یک هدف مشترک بودند که همانا اقامه قسط و عدل در جهان بود و به دنبال ایجاد یک جهان یکسان از جهت اعتقاد و باورها بودند، لذا می توان گفت که ادیان حتی یک پله هم از جهانی شدن جلوتر هستند.” او در ادامه گفت:” اعتقاد همه دین مداران این است که یک زمانی ایجاد خواهد شد که جامعه ای که قسط و عدالت بر آن حاکم است تحت مدیریت خلیفه الله قرار خ.اهد گرفت، بنابر این مجموعه ادیان با اصل جهانی شدن و شکل گیری یک جامعه واحد مخالفتی ندارند.” او سپس اضافه کرد که :” بنابراین با ورود دین، بحث جهانی شدن بسته نیست و دین جامعه جامعه واحد جهانی و یک جهان مشترک را می پذیرد و لذا اصل جامعه جهانی را همه ادیان می پذیرند و آنچه در حقیقت مورد قبول دین نیست جهانی سازی است و روند برنامه ریزی شده ایست که فرهنگ خاصی را بر همه جهان تحمیل می کند.” عضو هیات علمی دانشگاه تهران در پایان سخنان خود بیان کرد:” جامعه جهانی واحد ضمن این که از نگاه ادیان کاملا منفی نیست، اما محتوای آن در جوامع دینی و از نگاه ادیان با نگاه نظریه پردازان سکولار کاملا متفاوت است، اما برای هر دو گروه در حد آرمان و ایه آل باقی خواهد ماند و واقعیتی که ما در جهان معاصر با آن مواجه هستیم، تنوع فرهنگی و دینی است و برای این که جهان تؤام با آرامش باشد، هیچ رویکردی جز گفت و گو وجود نخواهد داشت و این گفت و گو در حوزه های مختلف، از جمله ادیان جریان دارد.”

IID_logo

دعا برای ظهور ماشیح (منجی جهان) در نمازهای سه‌گانه یهود جای دارد

مشروح گفت و گو

دعا برای ظهور ماشیح (منجی جهان) در نمازهای سه‌گانه یهود جای دارد

مهندس آرش آبایی، محقق و دین‌پژوه کلیمی، در گفت‌وگو با خبرگزاری آینده روشن، ویژگی‌های موعود باوری یهود را تبیین کرد

گفت و گو با : مهندس آرش آبایی

——————————————————————————–

به نظر می‌رسد میان موعود باوری در یهود و ایده برگزیدگی قوم بنی‌اسرائیل پیوندی خاص وجود دارد. دیدگاه شما در خصوص آموزه برگزیدگی این قوم و ارتباط آن با موعود باوری در یهود چیست؟
وقتی از یهود سئوال می‌شود باید روشن کنیم که از کدام یهود سئوال می‌کنیم؟ از یهود کلاسیک توراتی و تلمودی (سابقه تورات ۳۳۰۰ سال است و سابقه تلمود نهایی ۱۵۰۰ سال پیش است که در آن زمان یهود در مقابل جهان کفر بوده است) یا یهود امروزی یعنی یهود پانصد سال یا هزار سال پیش تا کنون؟ هر سئوالی که می‌شود، باید این مسئله روشن شود که از کدام یک از این دو مرحله سئوال می‌شود.
در مورد برگزیدگی هم همانند دیگر سئوالات همین قضیه وجود دارد. طبق متن صریح تورات و کتاب‌های انبیای یهود و تلمود، قوم یهود برگزیده است، زیرا در آن زمان تنها قوم خداپرست و یا حداقل تنها قوم دارای شریعت مدون خدایی بوده است (با توجه به این نکته که دین زرتشت برای یهود کلاسیک شناخته شده نیست و حتی اگر بگوییم زرتشت از نظر تاریخی مقدم بوده است، ذکری از آنها به میان نیامده یا به زعم یهود آن زمان موحد شمرده نشده‌اند). بنابراین در آن وقت یهود بوده و جهانی از کفر، لذا اعتقاد به برگزیدگی کاملا منطقی بوده است.
اما مسلم است که بعد از پدید آمدن اسلام و مسیحیت، (هر چند که یهود شاید موضع دیگری نسبت به آنها داشت) چون اینها موحد بودند، این برگزیدگی کم‌رنگ شد و آن شکل خود را از دست داد، ولی معنای دیگری از برگزیدگی که در خود تورات بصراحت ذکر شده و امروز هم کسانی که همچنان ادعای برگزیدگی یهود را دارند می‌توانند به آن استناد کنند، این است: خداوند در تورات (خطاب به بنی‌اسرائیل) می‌گوید: شما “مملخت کهنیم” هستید.
مملخت کهنیم یعنی مملکت کاهنان. در یهود تیره‌ای داریم مانند سادات در اسلام که اینها سبط لاوی هستند و گروهی از آنها که از نسل حضرت هارون هستند، کاهن یا کهن خوانده می‌شوند و در زمان آبادی بیت‌المقدس این گروه تنها عهده‌داران مراسم رسمی عبادت و تقدیم قربانی بودند، یعنی واسطه‌ای بودند میان بنی‌اسراییل و خدا.
کاهن‌ها گروهی هستند (البته در زمان کنونی کاهن‌ها هستند، اما وظایفشان دیگر مانند آن زمان وجود ندارد) که یهودی‌اند، اما یهودیانی برگزیده از میان بهودی‌های دیگر که به خاطر اصل و نسبشان انتخاب شدند که مراسم عبادی و قربانی‌ها را انجام بدهند.
به طور مثال، صحن بیت‌المقدس از نظر قداست درجه‌بندی شده بود؛ مکانی وجود داشت که همه می‌توانستند به آن وارد شوند و در یک مکانی زن‌ها نمی‌توانستند وارد شوند و در مکانی دیگر فقط سبط لاوی می‌توانستند وارد شوند و یک قدس الاقداسی داشتند که همان نقطه مرکزی بیت‌المقدس بود و فقط کاهن اعظم یهود سالی یک بار می‌توانست در آنجا ساعاتی را وارد شود و مراسم را اجرا کند.
وقتی در تورات می‌گوید شما مملکت کاهنان هستید، این موضع را نسبت به جهان اعلام می‌کند، یعنی می‌گوید نسبت شما به جهان همانند نسبت کاهن است به سایر یهودیان. پس برگزیدگی شما نسبت به جهانیان به این صورت است که قرار بوده شما مراسم عبادی را به نیابت از سایر اقوام جهان انجام بدهید، یعنی شما نسلی از انسان‌ها هستید که به دلیل سابقه یا هر چیز دیگری برای انجام مراسم عبادی برگزیده شده‌اید.
در مناسک یهود نیز سمبلی از این جریان وجود دارد. در یکی از اعیاد یهود که جشن سکوت یا عید سایبان‌ها نام دارد و هشت روز است، در روز آخر هفتاد گاو یا گوسفند به نشانه هفتاد قوم جهان قربانی می‌شود، نه فقط برای یهودی‌ها، بلکه یهودی‌ها قربانی می‌بردند برای کل مردم جهان؛ جهانیانی که شاید اصلا اطلاعی نداشتند که یهودیان چه کسانی هستند و یا چه می‌کنند.
این تعبیر دیگری است از برگزیدگی قوم یهود، هر چند که نظر نهایی نیست و چه بسا کسانی سرسختانه به همان معانی اولیه برگزیدگی معتقد باشند و گروهی دیگر این مسئله را تمام شده و متعلق به زمان گذشته بدانند.

برخی بر این باورند که یهودیان چون از طرفی خود را برگزیده می‌دانستند و از طرفی در طول تاریخ وعده‌های الهی در مورد این قوم برگزیده تحقق نیافت، کم‌کم بر اندیشه موعود و ماشیح متمرکز شدند. آیا تبیین این‌چنینی از موعود باوری یهود به نظر شما صحیح است؟
این مسئله هم به تفاسیر مختلف برمی‌گردد. آنچه که در متن مقدس صراحتی در موردش نباشد، تفسیربردار است و تفسیر هم بر اساس عقاید و احساسات انسان‌ها انجام می‌شود.
عده‌ای بر این باورند که لفظ ماشیح و اشاره به او از ابتدای آفرینش جهان بوده است. هر چند در خود تورات کلمه ماشیح ذکر نشده، به استناد آیات اولیه تورات، در هفت روز آفرینش جهان، در یکی از این روزها و مراحل آفرینش گفته شده است که روح خداوند بر سطح آب‌ها پرواز می‌کرد و این روح خداوند را اولین اشاره دانسته‌اند بر روح ماشیح و منجی که از ابتدا قرار بوده است بیاید.
استناد دیگر به تورات سخنی است از حضرت یعقوب که در هنگام فوت فرزندان را جمع می‌کند و می‌گوید ترکه تادیب از یهودا (یعنی نسل یهودا یا همان یهودیان) دور نخواهد شد تا اینکه منجی از او ظهور کند و ملت‌ها از او اطاعت کنند. یعنی حضرت یعقوب در شرایطی که هنوز توراتی نیامده است و بدان صورت قوم یهودی تشکیل نشده پیش‌بینی می‌کند کسی می‌آید که همه از او اطاعت می‌کنند. می‌بینیم که ریشه‌ها را می‌شود در اینجا پیدا کرد.
حضرت یوسف همیشه بشارت می‌داده است (اسارت بنی‌اسراییل در مصر شاید در پایان دوران یوسف بوده و یا اینکه ایشان پیش‌بینی می‌کرده) کسی خواهد آمد که نشان می‌دهد خداوند شما را مورد تفقد قرار می‌دهد. یعنی همان‌طور که شما اشاره کردید، همیشه به دنبال این بوده‌اند که بگویند رنج با ظهور منجی پایان می‌یابد و تمام می‌شود.
اما به طور صریح‌تر کلمه مسیح یا ماشیح (لفظ مسیح، همان معرب لفظ ماشیح عبری است) را در کتاب‌های انبیای یهود اشعیا، ارمیا، میخا و زکریا می‌بینیم که در آنجا اشاره به موعود کرده‌اند که می‌آید و صلح را برقرار می‌کند. این آیات معروف است که گرگ با بره خواهد خوابید و نیزه‌ها و شمشیرها به قیچی باغبانی و گاو آهن تبدیل می‌شوند و اینها بصراحت در کتاب مقدس، یعنی کتب انبیای یهود و بعد از تورات آمده است. در برخی قسمت‌های این کتاب‌ها هم نسبت فردی به او داده‌اند و مثلا کوروش را در کتاب اشعیای نبی، مسیح خداوند ذکر می‌کند. چون کورش کسی بود که اولین تبعید بنی‌اسراییل را پایان داد و بعد از اینکه آنها به ایران باستان پناهنده شدند، کورش، آشوری‌ها را شکست داد و سرزمین اسرائیل را تسخیر کرد و به یهودی‌ها اجازه داد برگردند و برای دومین بار معبد بیت‌المقدس را بنا کنند. و همین کار او باعث شد که در یهود یک نجات‌دهنده تلقی شود و به او لقب مسیح یا ماشیح داده شده است.
این ایده‌ها از ابتدا وجود داشته است و در جاهایی هم بصراحت گفته شده، ولی بعد از تبعید نهایی یهود است که در تلمود به صورت مفصل در مورد ماشیح صحبت شده است. شرایط ظهور او، اینکه او که هست و چه خواهد کرد، همه اینها در تلمود که ۱۵۰۰ سال پیش تدوین شده آمده است.
بعد از تلمود بر حسب نوساناتی که در تاریخ یهود بوده است، گرایش به این باور گاهی زیادتر و گاهی کمتر شده است و تقریبا می‌شود گفت با رفاه و امنیت یهودیان نسبت عکس داشته است. هر جا رفاه و امنیت کم شده، آنها بیشتر به دنبال منجی بوده‌اند و هر جا رفاه‌شان بیشتر شده، این مسئله کم رنگ شده است.
به طور مشخص در حدود سال ۱۳۲ میلادی یکی از یهودیان شجاع به نام برکوخبا که یک سردار نظامی بوده، گروهی را جمع می‌کند و برابر رومی‌ها شورش می‌کند (رومی‌هایی که اسرائیل را تسخیر کرده و یهودیان را از آنجا تبعید کرده بودند).
این فرد با ایده بازگشت به دوران کتاب مقدس و شکست دادن دشمنان خدا قیام می‌کند و برابر رومی‌ها شورش می‌کند و اتفاقا یکی از بزرگ‌ترین عالمان تلمودی به نام ربی عقیوا تمام شاگردانش را به عنوان سپاهیان او می‌فرستد و باور داشته است که او همان مسیح موعود است. البته برکوخبا شکست می‌خورد و اکثر شاگردان و طلاب مذهبی مکتب او کشته می‌شوند. این جریان یک مثال است و در تاریخ یهود بارها تکرار شده است.

هم‌اکنون در میان کلیمیان چه اعتقاداتی در مورد برگزیدگی و موعود باوری وجود دارد؟
وضعیت فعلی را باید بر حسب میزان پایبندی گروه‌های یهودی به باورهای یهودی دسته‌بندی کنیم. در جوامع سنتی (یا اکثرا سفارادی) همه چیز سنتی است و عقاید دسته‌بندی نمی‌شود. در چنین جوامعی مثل جامعه ایرانی اگر سئوال کنید شما چه جور یهودی‌ای هستید؟ جواب این است که ما یهودی هستیم و همه خودشان را از نظر گروه‌بندی یکی می‌دانند.
اما در جوامع غربی که گرایش خاصی به دسته‌بندی و قرار دادن هر چیزی در جای خود هست، همین یهودی‌ها وارد طبقه‌بندی می‌شوند؛ از یهودیان ارتدکس و بسیار پایبند به احکام و قوانین دینی گرفته تا یهودیان میانه‌روتر و محافظه‌کار و تا گروه‌های نوگرای امروزی، یعنی یهودیان رفرمیست (یهودیانی که حتی حاضر شدند ساختارهای کهنه عقاید یهود را بشکنند و چیز جدیدی از آن در آورند). به همین نسبت نگاه‌شان به ماشیح و موعود در یهود تفاوت دارد.
اگر بخواهم تقسیم کنم، باید بگویم سنتی‌ترین و معمولی‌ترین اعتقاد همین است که موعود به صورتی معجزه‌وار ظهور خواهد کرد و یک دنیای کاملا تخیلی و اتوپیا را به بار خواهد آورد و مشخصا هدف اصلی او یهودیان خواهد بود که از این اسارت و پراکندگی جهانی (به زعم خود) رها می‌شوند و به بیت‌المقدس بر خواهند گشت و در آنجا حکومتی تشکیل خواهند داد و آداب و رسوم اولیه عبادت که در تلمود ذکر شده، دوباره احیا خواهد شد. در مرحله بعد و در درجه دوم تمام جهانیان خداوند را خواهند شناخت و اختلاف عقیده در مورد خدا در میان آنها از بین می‌رود. البته عده‌ای عقیده دارند جهانیان به یهودیت گرایش پیدا می‌کنند. حال از این گرایش یا تغییر دین، یا احترام گذاشتن و علاقه‌مندی به آن و یا حداقل عدم مخالفت با آن تعبیر می‌شود.
اکثر عقاید سنتی بر این است که وقتی ماشیح بیاید، ما دنیای بهشتی خواهیم داشت؛ تابلویی تخیلی و بسیار زیبا و در افراطی‌ترین نگاه. در آن زمان توبه هم معنایی نخواهد داشت، چون گناهی نیست که توبه‌ای باشد و حتی مردم نیازی به کار هم نخواهند داشت، چون کار مجازاتی است که خدا برای آدم اول قرار داده و با آمدن ماشیح انسان به همان باغ عدن اولیه بر می‌گردد.

دیدگاه یهود در مورد شخص منجی و ویژگی‌های او چیست؟
اعتقاد کلی یهود بر این است که ماشیح فردی است که در هر دوره‌ای وجود دارد و قابلیت مسیح شدن را دارد و اگر شرایط که عموما از آن به توبه جامعه یهودی تعبیر می‌شود، محقق شود، او اعلام موجودیت می‌کند و خداوند ماشیح بودن را به او اعلام می‌کند و اگر شرایط آماده نباشد، کس دیگری که او هم در زمان خود لایق‌ترین فرد است، مستعد این مسئله است و بالطبع نظرها بیشتر به سوی مراجع مذهبی یا عالم‌ترین فرد است.
این معمول بوده که وقتی یکی از عالمان یهود فوت می‌کرده، چه بسا مردم با تاسف می‌گفتند، اگر شرایط مهیا می‌شد، او ماشیح می‌بود و این قضیه تا آنجا پیش رفت که گروهی فکری از یهود به نام حسیدیم‌ها که به تعبیر خودشان پارسایان و زاهدان یهود هستند و به اجرای احکام توجه بیشتری دارند، در این دوران اخیر رسما اعلام کردند رهبر دینی‌شان همان ماشیح است. آن رهبر اعلام کرده بود دوران تبعید دارد تمام می‌شود و ما وارد دوران مسیحایی می‌شویم و این تعبیر شد که پس خود او مسیح است و علی‌رغم این که او چند سال پیش فوت کرد، همچنان پیروانش عقیده دارند که این مرگ ظاهری است و روزی او دوباره قیام می‌کند و بنی‌اسرائیل را نجات می‌دهد.
برخی دیگر نیز مثل یهودیت مدرن و رفرمیست‌ها و برخی از صهیونیست‌ها، ساختار را شکستند و اصلا عقیده شخص ماشیح را کنار گذاشتند و بر این باورند که نیازی به انتظار او نیست. جایگزین این باور در اعتقاد آنها دوران مسیحایی است، یعنی ما به جای منتظر بودن شخص مسیح منتظر دوران هستیم و این دوران هم از طریق اعمال خودمان به دست می‌آید، یعنی وقتی گروهی تلاش کنند و فضای بهتری را درست کنند ما به آن هدف که دوران مسیحایی است، نه شخص مسیح، نزدیک می‌شویم.
حتی یهودیت سکولار یعنی یهودیت کاملا غیر مذهبی هم مثل کارل مارکس که اصلا کمونیست شدند و احکام و شرایع یهود را به طور کامل کنار گذاشتند، هم معتقد بودند می‌شود رسوم و سنت‌های دینی را به طور کامل از یهود گرفت، اما اعتقاد و امید به مسیح و ماشیح و منجی همچنان در یهود باقی خواهد ماند.
یعنی حتی آنها هم به مسیح اعتقاد داشتند، ولی راه‌های رسیدن فرق دارد. یهودیان سنتی معتقد به لزوم پایبندی اجرای دقیق‌تر احکام و اخلاقیات یهود هستند برای ظهور ماشیح. اما یهودیان سکولار و مدرن از تلاش مذهبی بیرون می‌آیند و به سوی تلاش اجتماعی می‌روند. با این تفاوت که این تلاش اجتماعی را یهودیان رفرم به صورت نیکوکاری و کارهای خیریه و نظم بخشیدن به جامعه و جهان می‌دانند و یهودیان سیاسی یا صهیونیست‌های سیاسی آن را به جو سیاسی می‌برند، یعنی می‌گویند ما با اقدامات خود برای تصرف سرزمینی موعود و پابرجا کردن دولت سیاسی به همان دوران طلایی خواهیم رسید. اینها تقریبا طیفی از عقاید و باورهای یهودیان بود در مورد منجی.

اندیشه موعود باوری به لحاظ حساسیت موضوع همواره درگیر آسیبهایی بوده است. همچنان که شما هم اشاره فرمودید در تاریخ یهود و به طور خاص با تلقی سنتی از این آموزه ، این آسیبها وجود داشته است. در این باره بیشتر توضیح دهید.
بزرگترین موردی که البته نمی توان آن را به عنوان آسیب یاد کرد ولی نکته ای است که یهود را در برابر اندیشه ماشیح محافظه کارتر کرد، ظهور حضرت عیسی بود. این قضیه نقطه اختلاف میان یهودیت و مسیحیت است. یعنی وعده هایی که در کتابهای پیامبران بنی اسرائیل در مورد ظهور منجی آمده بود باعث شد به هنگام ظهور عیسی مسیح، خیلی ها به این باور رسیدند که این همان منجی موعود یهود است و از همین جا نقطه اختلاف یهودیت و مسیحیت آغاز شد و اتفاقا همین افتراق و اینکه یهودیان آن انتظاراتی که از مسیح موعود داشتند را در مسیحیت ندیدند، باعث شد که یهودیان بیشتر مراقب اوضاع باشند.
قبلا گفتیم که در قضیه برکوخبا در سال ۱۳۰ میلادی، یهودیان فریب خوردند و از احساسات آنها سوءاستفاده شد و بعد از این هم برخی مدعیان دروغین مسیح بودن وجود داشته اند که با باور مردم مواجه شدند ولی معمولا آنقدر ها فراگیر نبوده است. یعنی بعد از آن اتفاقات اولیه حضرت عیسی و برکوخبا اگر هم کسی این ادعا را کرده است، آنقدرها موفق نبوده است.
ولی بر اساس اطلاعی که من دارم امروزه برخی گروههای افراطی یهودی که معتقد به دوران بهشتی زمان ماشیح هستند، یعنی می گویند در آن دوران انسان به دوران قبل از حضرت آدم برمی گردد و نیازی به کار ندارد و بهشتی می شود، سوء استفاده هایی کرده اند. بخش عظیمی از طلاب یشیواهای یهودی چه در اسرائیل و چه در اروپا و آمریکا معتقد هستند که ماشیح تا چند روز دیگر ظهور می کند و ما اصلا نه نیاز به ساخت و ساز داریم و نه اصلا به کار نیازی هست. این افکار گروهی از جامعه را تحت تاثیر قرار داده و اینگونه فکر می کنند و هر واقعه ای را به نشانه نزدیکی دوران ظهور نسبت می دهند. من یادم هست که در دوران جنگ خلیج فارس می گفتند این همان نشانه هایی است که در تورات ذکر شده است. این گونه سوء استفاده ها جزء آسیبهای این باور است.

ویژگیهای اندیشه موعود در دین یهود و تفاوت آن با سایر ادیان چیست؟
مسلم است که اصل اندیشه منجی و موعود باوری در اکثر ادیان وجود دارد. اما تفاوت عمده ای در یهود نسبت به سایر ادیان وجود دارد. آن تفاوت این است که تقریبا هیچ دینی وابستگی تاریخی و مکانی به نقطه خاصی ندارد . ادیان دیگر مثل اسلام ، مسیحیت و زرتشت و…..آزادانه در فضای زمانی و مکانی جهان پیش می روند ولی دین یهود یک خصوصیتی دارد که تقریبا در هیچ دین دیگری نیست و آن وابستگی زمانی و مکانی است.
این دین از لحاظ مکانی به شدت به سرزمین اسرائیل و بیت المقدس وابسته است و از لحاظ زمانی هم به همان دوران حضور در اسرائیل و حکومت در آن وابسته است. در سایر ادیان اینگونه نیست که آنها چیزی را از دست داده باشند که نیاز به بازگشت به آن داشته باشند، شما به عنوان یک فرد مسلمان در هر نقطه ای از جهان که باشید پیش می روید ولی یهود خودش را در تبعید می داند. تبعیدی دو هزارساله که در این دو هزارسال هر روز سه بار دعا می کند که به آن دوران طلایی برگردد. این مساله نقطه اصلی اعتقادات یهود است . یهود اگر همه شرعیات را هم کنار بگذارد این باور را نمی تواند کنار بگذارد. ریشه امید به آمدن یک منجی که آن دوران را بازسازی کند، با اصل یهودیت عجین شده است و یهودی که به این اصل معتقد نباشد یهودی نیست. از این روست که ایمان به ماشیح یا حداقل در نظر داشتن ماشیح یک عنصر یهودیست.

مطابق آموزه‌های یهود ماشیح به هنگام ظهور چه برخوردی با پیروان سایر ادیان خواهد داشت؟ دوران ظهور ماشیح با آزادی های مذهبی همراه است یا یا مبارزه و جنگ؟
در این باره عقاید مختلف است چون همانطور که قبلا گفتم در هر جایی که متن دین صریح نباشد تفاوت در تفسیر هست . برخی بر اساس متنی که در تلمود هم هست که “خوشا به حال چشمی که آن دوران را می بیند و بدا به حال آن کسی که آن دوران را می بیند” معتقدند که آن زمان هم آنقدر قضایا فجیع است که شاهد آن زنج می کشد و هم آنقدر بعدش خوب می شود که برای کسی که آن دوران را میبیند چنین تعبیری شده است.
اینها معتقدند که ظهور ماشیح با بروز جنگهای سخت جهانی همراه خواهد بود و سپس ماشیح خواهد آمد و خون و خونریزی را لازمه آمدن آن دوران می دانند. و برخی لازمه ظهور را ظلم فراگیر می دانند و حتی می گویند چون قرار است ظهور ماشیح از طریق توبه یهود صورت بگیرد ، اگر مردم یهود خودشان توبه نکنند، خداوند آنها را مجبور به توبه خواهد کرد و این امر با گماردن یک حاکم ستمگر بر آنها خواهد بود.
این یک نوع از دیدگاههاست و در مقابل برخی این نوع باورها را خلاف عقل میدانند و می گویند اگر ما قرار است به یک نقطه روشنی برسیم چه لزومی دارد که برای این رسیدن حتما فضا را تاریک کنیم. آنچه عقلانی است، این است که ما ذره ذره و کم کم روشن و روشن تر شویم تا به آن نقطه نهایی نور برسیم.
در مورد شخص ماشیح هم اشاره شد که نظر افراطی بر این است که شخص ماشیح یهودی است و برای قوم یهود می آید و هدف اولیه او بنی اسرائیل و قوم یهود و اورشلیم است و بقیه مردم هم وقتی این واقعیت را می بینند ایمان می آورند حال این ایمان از نوع ایمان یهودی است یا از نوع ایمان موحدانه است.
ولی آنچه که بیشتر مورد قبول است این است که در آن روز همه مردم خداوند را یکسان می پرستند و حتی طبق کتاب مقدس، حتی در پرستش خدا اختلاف اسمی هم ندارند و همه خدا را با یک نام می پرستند.

با توضیحاتی که در مورد پیوند اندیشه منجی و سرزمین موعود فرمودید، بالطبع این سوال پیش می آید که حکومت فعلی اسرائیل و رویکرد صهیونیست ها چه ارتباطی با موعود گرایی در یهود دارد؟ در این خصوص توضیح بفرمایید.
یهود هر زمان که حکومت داشته حکومت دینی بوده است. و در بسیاری موارد سیاست و دین در تاریخ یهود یکی بوده است. اما مشکل اصلی که همواره در تاریخ یهود وجو د داشته است دو چیز بوده است: یکی عامل مکانی که همان سرزمین اسرائیل است که هم از نظر مساحتی کوچک بوده و هم در موقعیتی بوده است که همواره زیر نفوذ حکومتها قرار می گرفته و در همان زمان یهود هم دوران استقلال حکومتیش خیلی کم بوده است و معمولا تحت الحمایه قدرتهای بزرگتر بوده است.
عامل دوم هم کمی جمعیت یهود و اینکه این یهودیان هرگز جنگجو نبوده اند، بوده است. شاید تنها جنگهایی که در تاریخ یهود صورت گرفته است در زمان حضرت داوود بوده است و هرگز ایده جهانگیری در یهود آنچنان که در مسیحیت و اسلام وجود داشته دیده نمی شده است .
دکترین یهودیت هیچگاه این نبوده است که جهان یهودی شود . ممکن است بگوییم این مساله مورد علاقه آنها بوده است اما کوچکترین تلاشی در این باره نشده است. حتی در جایی ثبت نشده است که ما مبلغ یهودی برای اقوام غیر یهودی داشته باشیم . افرادی بودند که یهودی شده اند اما همه آنها بر حسب اتفاقات خاصی بوده است نه تبلیغ فرد یا افراد یهودی.
اصلا تعلق یهود به این سرزمین خاص و انگیزه نداشتن برای رفتن به جایی دیگر، باعث شد که این قوم و حکومت ضعیف نگه داشته شود. یهودیان صواب مذهبی خود را ماندن در سرزمین مقدس می دانستند و اصلا از نظر دینی رفتن به جای دیگر مطلوب نبود و همین عوامل باعث ضعف حکومت یهودی میشد.
بنابر این؛ بررسی ارتباط دین و سیاست در یهود تقریبا غیر ممکن است چون از ۲۰۰۰ سال پیش تا حالا حکومتی نبوده است که قابل بررسی باشد و بدتر از آن این است که در سنت یهودی به دلیل اینکه حکومتها حکومت غیر یهودی بوده اند وحکومت یهودی وجود نداشته است، اصلا سیاسی کاری تحریم شده است، و کسی که دنبال سیاست می رفته میگفتند حتما در اعتقاد دینی سست شده که سراغ سیاست رفته است.. و در مواردی از تاریخ یهود اگر حتی بزرگی از عالمان یهودی به نحوی با حکومت مرتبط می شدند آنها را طرد می کردند.
اما در دوران معاصر که اسرائیل به وجود آمده است دو نکته جدا از هم دارد. یکی این که یک آرزوی ۲۰۰۰ ساله بوده که به تحقق پیوسته است و تقریبا میتوان گفت هیچ یهودی در دنیا پیدا نمی شود که بگوید من با بودن در اسرائیل یا داشتن حکومت مخالفم. پس با کل قضیه کسی مخالف نیست اما اینکه چه کسانی آنجا را گرفته اند و به چه بهانه ای آن را گرفته اند به دیدگاههای مدرنیسم بر می گردد چون اصلا خیلی از یهودیها معتقد هستند که ما یهودیان اینقدر ضعیف و گنهکاریم که باید این بدبختی ها را بکشیم و خدا باید مارا نجات دهد . و اگر هم آنجا می رویم توفیقی است که به ما داده شده ولی باید برگردیم.
اما برخی این ساختار را شکستند و گفتند ما نه به ماشیح و نه به اعتقادات سنتی یهودی کاری نداریم ما به عنوان یک انسان ( انسان مدار شدند به جای خدامدار بودن که حاصل مدرنیته است) تلاش میکنیم و این سرزمین را می گیریم . دولت فعلی اسرائیل دولت مذهبی نیست و حتی در خیلی موارد ضد مذهبی بوده است.
البته در سالهای اخیر قدرت مذهبی در اسرائیل بیشتر شده است . البته جریانات مذهبی با حکومت به نحوی مخالفند مثلا تا جایی که اطلاع داریم اسرائیل هنوز مثل کشورهای دیگر قانون اساسی ندارد چون میان کسانی که می خواهند قانون بر اساس تورات نوشته شود و کسانی که می خواهند مطابق سوئیس نوشته شود اختلاف وجود دارد.
یا تا آنجایی که به صورت غیر رسمی اطلاع داریم دو نوع دادگاه در اسرائیل وجود دارد دادگاههای مدنی و دادگاههای شرعی و هر دو هم به نحوی رسمیت دارند و حاخام ها مردم را از رفتن به دادگههای مدنی بر حذر میدارند و دولت هم مراجعه به دادگاهها ی مدنی را توصیه می کند .

شما در میان سخنانتان به دکترین یهودیت اشاره کردید. آیا می توان گفت دکترین یهودیت (به معنای عنصر اصلی یا راهبردی ترین عنصر) اعتقاد به منجی است؟
می توان گفت در یهودیت، دکترین بر بازگشت و احیاء هست و این باز گشت و احیاء در دوران ماشیح و با حضور او اتفاق می افتد . و کلی تر از این آنچنان که دیدگاههای عرفانی یهود می گویند این که دکترین یهود باز گشت به آن فضای قبل از دوره آدم هست وتمام اساس کار این است که دنیایی که آدم آن را با گناه خود به هم ریخت دوباره به جای اول برگردانیم و آنجوری شود که خدا می خواسته است.
به قول استاد ملکیان تفاوت علم یا مدرنیته با دین سنتی یا همان سنت این است که در دین پیشرفت نیست و همیشه گذشته ای دارد که انسان با برگشت به گذشته کامل تر می شود و هر چه پیش می رود انسان گناه کارتر می شود و تنها امید هست که انسان را به جلو می برد و این امید همان امید به بازگشت به گذشته است.
ولی در علم و مدرنیته قضیه بر عکس تبیین می شود. گذشته تاریک است و هرچه جلوتر می رویم انسان پیشرفت می کند و فربه تر می شود. بنابر این در شکل سنتی یهود، دکترین بر بازگشت به گذشته است و این بازگشت سر راهش از اسرائیل و بیت المقدس و اعمال اولیه یهود می گذرد و در نهایت همین ها انسان را به همان عدن اولیه بر می گرداند.

منبع: آینده روشن