IID_logo

وحشی‌ها وحشی می‌شوند، وحشی به دنیا نمی‌آیند یا دربارۀ اینکه آمریکا چگونه دولت اسلامی (داعش) را ایجاد کرد

وحشی‌ها وحشی می‌شوند، وحشی به دنیا نمی‌آیند یا دربارۀ اینکه آمریکا چگونه دولت اسلامی (داعش) را ایجاد کرد.
ویجی پراشاد/ به ترجمۀ: عظیمه ستاری

تروریست‌های واقعیِ آگاه به تروریست بودن خود، محتاج به توضیح عملیات‌شان نیستند. عملیات تروریستی آنها فی نفسه برای ایجاد واکنش احساسی مشخصی طراحی می‌شود. مثلاً بریدن سر کسی در جایی و سوزاندن کسی دیگر در جایی دیگر- کار آنها تکرارمخوف شکنجه‌های قدیمی است، شکنجه‌هایی به قدمت به چنگک کشیدن قربانی یا صندلی یهودا (صندلی پر از میخ که در قرون وسطی قربانی را بر روی آن می‌نشاندند، شکل قدیمی‌تر آن چارپایه ای مخروطی شکل است که قربانی را بر رأس آن می‌نشاندند و با طناب‌هایی او را به سمت پائین می‌کشیدند)
فهم چنین رنجهایی نیاز به قدرت تخیل فوق‌العاده ندارد. تروریست واقعی برای پراکندن تخم وحشت پیش چشم خلایق میکشد و شکنجه میکند یا در یوتیوب آن را به نمایش می‌گذارد. غایت اقدامات او همین نمایش عمومی است.
عالمگیر شدن نام «دولت اسلامی» سببی ندارد جز وحشی‌گریهایش و از این میان بیشتر به دلیل شیوۀ کشتارش است که شهرت عام یافته است: مثلاً آتش زدن معاذ الکساسبه خلبان اردنی و پیش از آن سربریدنهای داعش. خشونت‌های دولت اسلامی علیه همجنسگرایان کمتر شهرۀ آفاق شده است، از پرتاب کردن همجنسگرایان از ساختمان‌های بلند و کشتنشان سخن می‌گوئیم.
تمام این وحشی‌گریها در کتاب آموزشی مدیریت توحش نوشتۀ ابوبکر ناجی (۲۰۰۴)، که علی الظاهر در حکم کتاب مقدس داعش است، مشروع قلمداد شده‌اند و علاوه بر این از پشتوانۀ صحت و اعتبار تاریخی نیز برخوردارند. زمانۀ برآمدن «خلافت اسلامی» با شروع عقب نشینی صلیبیان از عکا در ۱۲۹۱ مقارن است. پیروزیی که برای این جهادگران محتمل و در دسترس به نظر می رسید.
از جمله روشن ترین سوالات قابل طرح این است که چرا خلافت اسلامی تا این حد وحشی است؟ مسلمانانی که خشونت‌های داعش را محکومم میکنند معمولا با این انتقاد مواجهند که این خشونت‌ها در ذات اسلام است و اسلام حجیت بخش آن است.
بی شک خلافت اسلامی بر آن است تا مشروعیت خود را از اسلام دریافت کند- و البته تا کنون کاری جز این نکرده، اما این بدین معنی نیست که چنین وحشی‌گریهایی از نظر اسلام رواست . اگر قاتلی با استناد به فانتزی به دنبال تأیید عمل خود است، قاعدتاً نباید معتقد شویم که سرچشمۀ جرم قاتل در فانتزی است .
اگر انگیزه چنین اعمالی در اسلام نیست، پس آیا باید آنها را در سنت‌های دیگری پیدا کنیم؟یکی از وحشت انگیزترین فیلم‌های داعش قتل امدادگر آمریکایی پیتر عبدالرحمان کسیگ، پنجمین گروگان غربی است که به دست داعش کشته شد. مرگ کسیگ در آخرین دقایق یک ویدئوی پانزه دقیقه‌ای نمایش داده می‌شود.
غیر از آن چند دقیقه مهیب پایانی سربریدن، در بقیه فیلم به کسیگ آزاری نمی‌رسد. این ویدئو، انتقادی سخت به حملۀ ۲۰۰۳ آمریکا به عراق است و بالطبع به پیامدهای آن، مهمترین این پیامدها آن طور که «دولت اسلامی» اعلام میکند- تسلیم دو دستی عراق به شیعیان و نصیریها است.
در ادامه به بیان دو دلیل دیگر برای توضیح خشونت بی حد دولت اسلامی ااشاره می‌شود و البته ترتیب این دو توضیح اهمیت دارد
۱- اشغال نظامی عراق
وحشیگریها و قساوت‌های آمریکا علیه عراق فهرست بلند بالایی است. بمباران عراق از سوی آمریکا، ۱۹۹۱، دهشت بار و مهیب بود. زمانی که نیروهای عراقی به حالت فرار از کویت عقب نشینی می‌کردند، هواپیماهای نظامی آمریکا آنها را در بزرگراه ۸۰ به خاک و خون کشید، مسیری که به بزرگراه مرگ معروف شد. حداقل هزار سرباز در این مسیر کشته شدند. ارتش آمریکا سال ۱۹۹۱ دربارۀ دو حادثه تحقیقاتی به عمل آورد، حادثۀ اول به مرگ سیصد و پنجاه سرباز محاصره شدۀ عراقی منجر شده بود.
حملۀ آمریکا به عراق به یکی از بی رحمانه‌ترین سیاست‌های تحریمی علیه یک کشور ختم شد، که هنوز اثرات مخرب آن بر جامعۀ عراق باقیست . در آن روزگار تحریم، مقامات مسئول کمکهای بشر دوستانه سازمان ملل، دنیس هالیدی و هانس کرییستف ون اسپونک، با تنفر و انزجار از بن بست حقوق بشری ایجاد شده از سمت های خود استعفا دادند.
حملۀ ۲۰۰۳ آمریکا و بمباران عراق یک بار دیگر منجر به ویرانی زیرساخت‌های سست و لرزان این کشور شد و شهرهای آن را خراب کرد. زمانی که شورش های عمومی علیه اشغال عراق شروع شد، واکنش آمریکا فوری و بی رحمانه بود- فلوجه دو بار با خاک یکسان شد ( نیروهای آمریکایی امام مسجد جامع فلوجه، شیخ جمال شکور، را دستگیر کردند و خانوادۀ او را نیزبه زندان فرستاند..
تحقیر زندانیان ابو غریب و ویدئوی (بنا به مستندات سیمور هرش) تصاویر ظالمانۀ آزار جنسی کودکان در زندان را نیز باید به این وحشی گریها افزود.
از سوی دیگر این نیروی نظامی آمریکا بود که برای کشتار غیرنظامی‌های استفاده شد، سند حملۀ ۲۰۰۶ ارتش آمریکا به روستای اشاقی و قتل عام خانواده‌های مجید علی تراکی، فیض هرات خلف، سمیه عبدل رزاق خوثر، اقتصاد حامد مهدی، حورا (۵ ساله)، اسماء یوسفی معروف (۵ ساله)، اسامه یوسفی معروف (۳ ساله)، آیشا (۳ ساله)، حسام (۵ ماهه)
چه بر سر خانوادۀ این کشته شدگان آمده است؟ چه تعداد از آنها به «دولت اسلامی» گرایش پیدا کردند؟ و یا به متحدان بعثی آنها پیوستند؟
۲- نفرت از شیعه
قبل از اینکه آمریکا سال ۲۰۰۳ عراق را اشغال کند القاعده‌ای در عراق وجود نداشت. آنها گروه‌های کوچک و پراکنده‌ای بودند تحت تأثیر بن لادن اما شبکه‌ای در کار نبود. آنها هیچ نفوذی در عراق نداشتند و ناتوان از انجام هر اقدامی بودند.
پیدایش القاعده در بین النهرین پیدایشی انگلی بود آنها زائدۀ آمریکا در اشغال عراق بودند. رهبری القاعده در عراق به عهدۀ ابومصعب زرقاوی بود. اتفاقی که جای آنها را باز کرد و راهشان را گشود تخریب فلوجه بود. جنگجویان در این شهر بعدها به صراحت اعلام کردند که آنها به تنهایی از «شهر مساجد» دفاع کرده‌اند.
دیگر از گروه‌های سنی قدیمی (از جمله حزب اسلامی) که قادر به اعلام بیعت بودند خبری نبود و تشکیلات جدید مثل جماعت التوحید و الجهاد و جاعش محمدبه جای آنها شکل گرفتند. هدف گذاری اصلی این گروه‌های سنی نهادهای شیعه بودند، بمب گذاری در مسجد این شهر یا در حوزۀ شهری دیگر.
آتشی که از زیر خاکستر فلوجه و رمادی شعله کشید با هیزم این ادعا بود که سنی ها میگفتند آمریکا عراق را به ویرانه‌ای تبدیل کرده و کلیدهای کشور را به گروه‌های شیعه تقدیم کرده است. تلاش‌های مقتدا الصدر برای میانچیگری بین این چند دسته‌گیها و احیای ملی گرایی عراقی نیز بی فایده بود.
بی سبب نبود که زرقاوی مرتب به سنت سلفی که با آل سعود به اشتراک داشت اشاره می‌کرد، وی حتی یک بار با عباراتی مبهم دربارۀ اینکه آل سعود از تأمین کنندگان مالی وی هستند سخن گفت (زمانی که فقیرترین شهروندان عراق هزینه‌های این جنگ را میپرداختند، من از حمایت ثروتمندترین مردم زمین برخوردار بودم). تمایلات ضد شیعی آنقدر سمی و مهلک شده بود که اسامه بن لادن هم به شوری آن اعتراض کرد. وی زرقاوی را به همین خاطر سرزنش و توبیخ کرد.
تاریخچه این فرقه گرایی به گذشته‌های دور می‌رسد، اما در دوران معاصر است که تا این حد گسترده شده است. سال ۱۹۶۲، سعودیها، مراکشی‌ها و پاکستانی‌ها تلاش کردند تا «سازمان مردم مسلمان» یا (رابطه العالم الاسلام) را شکل دهند. بخش اصلی سازمانی مردم مسلمان که از سوی عربستان تامین مالی میشد اصولی را پایه گذاشت که عمیقاً به نارواداری و عدم تساهلی دامن میزد که از پاکستان تا عربستان گسترش می‌یافت.
قاعده بر این بود که رهبری حکم به ارتداد مردم دهد ( سرنوشتی که برای فرقۀ احمدیۀ پاکستان رقم خورد)، و جواز قتل آنها را صادر کند. این زخم مهلک در دوران جنگ سرد ترس از ناسیونالیسم عربی و کمونیسم ایجاد شد. و در دوران جنگ افغانستان به چرک نشست و عفونی شد و در پیامدهای نابود کردن دولت عراق در حمله نظامی آمریکا در ۲۰۰۳ بار دیگر پوست انداخت.
بربرها ساخته می‌شوند و اغلب به دست وحشی‌تر از خویش. «دولت اسلامی»ریزه‌های خوانیست که جنگ افروزان از افغانستان تا لیبی، از چچن تا یمن گسترده‌اند. سر به مهر گذاشتن و سخن نگفتن از تاریخ پیدایش این گروه آسان است، اما دانستن راه مبارزه با آن بخش دشوار کار است..
آیا همان اسلحه هایی که راه را برای پیدایش دولت اسلامی باز کرد ( و بمباران ها و کشتار غیر نظامیان) راه خلاصی از شر آنها هم هست؟